{"id":3503,"date":"2023-04-28T18:12:47","date_gmt":"2023-04-28T18:12:47","guid":{"rendered":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503"},"modified":"2024-06-28T14:16:01","modified_gmt":"2024-06-28T14:16:01","slug":"uciemiezeni-tulaczy-los-leona-horoszewicza-i-andrzeja-blyskosza-dolhobrodzkich-obroncow-wiary","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503","title":{"rendered":"Uciemi\u0119\u017ceni. Tu\u0142aczy los Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 do\u0142hobrodzkich obro\u0144c\u00f3w wiary"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><span style=\"color: #800000;\"><b>Mateusz Sarnacki (Warszawa)<\/b><\/span><\/li>\n<li>tom 21 (2023)<\/li>\n<li>Data publikacji wersji cyfrowej: 2.05.2023<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Uciemiezeni_Tulaczy_los_Leona_Horoszewicza_i_Andrzeja_Blyskosza_dolhobrodzkich_obroncow_wiary.pdf\">Wersja drukowana: 20.11.2023<\/a><\/li>\n<li>DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.36121\/RRH.21.2023.3\">https:\/\/doi.org\/10.36121\/RRH.21.2023.3<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p>Summary<\/p>\n<p><em><strong>The oppressed. The wandering fate of Leon Horoszewicz and Andrzej B\u0142yskosz \u2013 defenders of the faith from Do\u0142hobrody<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>In 1874, the last priest of the Uniate parish in Do\u0142hobrody, Leon Horoszewicz, had to leave the area of the Che\u0142m diocese due to his opposition to the \u201cpurification of the Uniate rite of Latin influences\u201d and the adoption of Orthodoxy. He left with his family for Radom, where he was kept under strict supervision of the police. Thirty years later, Andrzej B\u0142yskosz, a former parishioner of Father Horoszewicz, also left Do\u0142hobrody. He went to Pope Pius X on a pilgrimage, which aimed to deliver a petition against the persecution of the Uniates by the Russian authorities. He died during his stay in Rome, where he was buried at the Pope&#8217;s expense.<\/em><\/p>\n<p>Key Words: Uniate Church, Do\u0142hobrody, persecution of Uniates, Leon Horoszewicz, Andrzej B\u0142yskosz, pilgrimage of the Uniates to the Pope<\/p>\n<hr \/>\n<p>Streszczenie<\/p>\n<p><em>W 1874 r. ostatni kap\u0142an parafii unickiej w Do\u0142hobrodach, Leon Horoszewicz, w zwi\u0105zku ze sprzeciwem wobec \u201eoczyszczeniu obrz\u0105dku unickiego z nalecia\u0142o\u015bci \u0142aci\u0144skich\u201d i przyj\u0119ciu prawos\u0142awia, musia\u0142 opu\u015bci\u0107 teren diecezji che\u0142mskiej. Wyjecha\u0142 z rodzin\u0105 do Radomia, gdzie przebywa\u0142 pod \u015bcis\u0142ym nadzorem policji. Trzydzie\u015bci lat p\u00f3\u017aniej Do\u0142hobrody opu\u015bci\u0142 r\u00f3wnie\u017c dawny parafianin ksi\u0119dza Horoszewicza \u2013 Andrzej B\u0142yskosz. Uda\u0142 si\u0119 on do papie\u017ca Piusa X z pielgrzymk\u0105, kt\u00f3rej celem by\u0142o przekazanie petycji przeciw prze\u015bladowaniom unit\u00f3w ze strony w\u0142adz rosyjskich. Zmar\u0142 w trakcie pobytu w Rzymie, gdzie zosta\u0142 pochowany na koszt papie\u017ca.<\/em><\/p>\n<p>S\u0142owa kluczowe: cerkiew unicka, Do\u0142hobrody, prze\u015bladowania unit\u00f3w, Leon Horoszewicz, Andrzej B\u0142yskosz, pielgrzymka unit\u00f3w do papie\u017ca\u00a0<\/p>\n<hr \/>\n<div id=\"attachment_3506\" style=\"width: 594px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3506\" class=\"wp-image-3506 \" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg\" alt=\"\" width=\"584\" height=\"775\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg 421w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz-226x300.jpg 226w\" sizes=\"auto, (max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3506\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 1. Zdj\u0119cie ksi\u0119dza Leona Horoszewicza wykonane w atelier Boles\u0142awa Sztejnera we W\u0142oc\u0142awku. Z zasobu Archiwum Pa\u0144stwowego w Warszawie.<\/p><\/div>\n<p>W latach 1816\u20131837 Kr\u00f3lestwo Polskie by\u0142o podzielone na osiem wojew\u00f3dztw, wojew\u00f3dztwa dzieli\u0142y si\u0119 na obwody, a obwody na powiaty. Wojew\u00f3dztwo podlaskie ze stolic\u0105 w Siedlcach dzieli\u0142o si\u0119 na cztery obwody: siedlecki, \u0142ukowski, bialski i radzy\u0144ski. Z kolei obw\u00f3d radzy\u0144ski ze stolic\u0105 w Radzyniu, dzieli\u0142 si\u0119 na powiat radzy\u0144ski i w\u0142odawski<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. To w\u0142a\u015bnie w powiecie w\u0142odawskim, we wsi Hanna, kt\u00f3ra 20 sierpnia 1821 r. postanowieniem namiestnika Kr\u00f3lestwa Polskiego J\u00f3zefa ks. Zaj\u0105czka utraci\u0142a prawa miejskie<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>, urodzi\u0142 si\u0119 14 marca 1823 r. Leon Horoszewicz. By\u0142 on synem parocha parafii unickiej w Hannie Miko\u0142aja Horoszewicza i Anny z Char\u0142ampowicz\u00f3w. Rodzina Horoszewicz\u00f3w legitymowa\u0142a si\u0119 herbem \u0141ab\u0119d\u017a<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>. Miko\u0142aj Horoszewicz by\u0142 synem Gabriela \u2013 proboszcza parafii unickiej w Kodniu, i Marianny z Paw\u0142owicz\u00f3w. Opr\u00f3cz Leona, mia\u0142 jeszcze dw\u00f3ch syn\u00f3w: Andrzeja<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> urodzonego 27 sierpnia 1816 r. w Kodniu oraz Wincentego Cypriana urodzonego 19 listopada 1819 r. w Hannie, zmar\u0142ego 23 sierpnia 1888 r. w Bia\u0142ej Podlaskiej. Andrzej Horoszewicz 5 lutego 1839 r. po\u015blubi\u0142 w Sosnowicy Antonin\u0119 Skalsk\u0105, c\u00f3rk\u0119 ksi\u0119dza unickiego Miko\u0142aja Skalskiego i Tekli. Wincenty Cyprian Horoszewicz uko\u0144czy\u0142 Wydzia\u0142 Filologiczny Uniwersytetu w Petersburgu, by\u0142 profesorem szko\u0142y realnej w Szczebrzeszynie. 15 pa\u017adziernika 1850 r. po\u015blubi\u0142 w parafii Rac\u0142awice (w powiecie miechowskim) Karolin\u0119 Leokadi\u0119 z d. Mazaraki h. Newlin ur. 1 grudnia 1833 r. we wsi Hebd\u00f3w (parafia Nowe Brzesko, powiat miechowski), zm. 21 grudnia 1880 r. w Che\u0142mie. Z kolei Leon Horoszewicz po\u015blubi\u0142 Magdalen\u0119 z Wasilewskich (ur. ok. 1832 r.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>). Z tego ma\u0142\u017ce\u0144stwa urodzi\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce dzieci:<\/p>\n<ul>\n<li>Emilian, ur. 25 listopada 1849 r., zm. 20 wrze\u015bnia 1925 r. w Skierniewicach; zosta\u0142 pochowany na cmentarzu w Bolimowie;<\/li>\n<li>Teofil, ur. 6 kwietnia 1850 r. w Do\u0142hobrodach<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>, zm. 12 wrze\u015bnia 1932 r. w Warszawie; zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Br\u00f3dnowskim w Warszawie (kwatera 22L, rz\u0105d 6, gr\u00f3b 27);<\/li>\n<li>J\u00f3zefat Hieronim, ur. 27 pa\u017adziernika 1861 r. w Do\u0142hobrodach<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>, zm. 16 kwietnia 1929 r. w Radomiu; zosta\u0142 pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Boles\u0142awa Limanowskiego w Radomiu (kwatera 10A, rz\u0105d 4, nr grobu w rz\u0119dzie 16, nr grobu na cmentarzu 15610);<\/li>\n<li>Marianna, ur. ok. 1875 r.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Synowie ksi\u0119dza Leona Horoszewicza za\u0142o\u017cyli w\u0142asne rodziny. Emilian Horoszewicz (p\u00f3\u017aniejszy zawiadowca stacji kolejowej w Radziwi\u0142\u0142owie) po\u015blubi\u0142 Aleksandr\u0119 Wodzy\u0144sk\u0105 (ur. 26 lutego 1861 r. w Wieluniu, zm. 20 czerwca 1945 r. w Skierniewicach; by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Aleksandra Wodzy\u0144skiego i Olimpii z Paw\u0142owskich). Mieli syna Jana Tadeusza ur. 10 wrze\u015bnia 1895 r. w Skierniewicach, zm. 6 lutego 1972 r. w Pruszkowie. Teofil Horoszewicz (p\u00f3\u017aniejszy urz\u0119dnik magistratu miasta Warszawa) po\u015blubi\u0142 w Krakowie katoliczk\u0119 obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skiego Mari\u0119 Wilczek (ur. ok. 1860 r. we wsi Momina, w powiecie opatowskim, guberni radomskiej; zm. 11 stycznia 1942 r.; by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Macieja Wilczka i Ma\u0142gorzaty z Kowalskich<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>; zosta\u0142a pochowana z c\u00f3rk\u0105 i zi\u0119ciem na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim w Warszawie (kwatera 343, rz\u0105d 4, miejsce 6). Ich \u015blub, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skim, przez urz\u0119dnik\u00f3w carskich by\u0142 uwa\u017cany za nielegalny. Mieli nast\u0119puj\u0105ce dzieci:<\/p>\n<ul>\n<li>Jan, ur. 14 listopada 1886 r. w J\u0119drzejowie (gubernia kielecka), ochrzczony 5 marca 1887 r. w ko\u015bciele Wszystkich \u015awi\u0119tych w Krakowie<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>; zosta\u0142 pochowany potajemnie (bez wiedzy i zgody ksi\u0119dza) 4 wrze\u015bnia 1888 r. na cmentarzu katolickim w Lublinie z inicjatywy matki, kt\u00f3rej pomocy udzielili: Sabina Frieman (u kt\u00f3rej Maria Wilczek zamieszkiwa\u0142a), Konstantyn D\u0105browski \u2013 urz\u0119dnik Lubelskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (kt\u00f3rego \u017cona by\u0142a kuzynk\u0105 Sabiny Frieman) i Jan Ma\u0144kowski \u2013 dozorca cmentarny \u2013 wszyscy oni zostali skazani na 3 doby aresztu<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>; \u017cy\u0142 1 rok i 10 miesi\u0119cy<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>; brak jest aktu jego zgonu w parafii katedralnej \u015bw. Jana w Lublinie<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>;<\/li>\n<li>Henryk, ur. ok. 1888 r. w J\u0119drzejowie (w tym czasie jego ojciec Teofil Horoszewicz by\u0142 pracownikiem na stacji kolejowej w J\u0119drzejowie); zmar\u0142 w J\u0119drzejowie, gdzie zosta\u0142 pochowany na cmentarzu katolickim 14 maja 1888 r.<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>;<\/li>\n<li>Wanda Kazimiera, ur. 22 sierpnia 1892 r. w Warszawie, zm. 15 wrze\u015bnia 1975 r.; jej m\u0119\u017cem by\u0142 Jan Zielenkiewicz ur. ok. 1890 r., zm. 15 wrze\u015bnia 1972 r.<\/li>\n<li>Franciszek, ur. 4 pa\u017adziernika 1893 r. w Warszawie, zm. 17 listopada 1924 r. w Pary\u017cu; by\u0142 porucznikiem artylerii.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dzieci Teofila Horoszewicza \u2013 Wanda i Franciszek, zostali ochrzczeni w obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skim w Krakowie<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>. W 1897 r. Teofil Horoszewicz mieszka\u0142 we wsi Skar\u017cysko w powiecie koneckim jak r\u00f3wnie\u017c we wsi Kamienna w gminie Bli\u017cyn, pracuj\u0105c jako konduktor Kolei Iwangorodzko\u2013D\u0105browskiej<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>. \u017bona Teofila \u2013 Maria z Wilczk\u00f3w, w 1897 r. by\u0142a przypisana do mieszczan Radzynia w guberni siedleckiej<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>. Od 26 pa\u017adziernika 1902 r. Teofil zosta\u0142 przesiedlony do wsi Budy Zaklasztorne w powiecie skierniewickim<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>.<\/p>\n<p>J\u00f3zefat Hieronim Horoszewicz w zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski wst\u0119powa\u0142 dwukrotnie. Po raz pierwszy w Krakowie z katoliczk\u0105 obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skiego Stanis\u0142aw\u0105 Wiktori\u0105 Bia\u0142kowsk\u0105 (ur. 21 grudnia 1866 r., zm. 30 marca 1908 r. w Radomiu; by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Ludwika i Marceli Florentyny z Koz\u0142owskich; mieszka\u0142a we wsi Sucha w powiecie olkuskim, w guberni kieleckiej)<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 dw\u00f3ch syn\u00f3w: Wac\u0142awa Filipa (przez urz\u0119dnik\u00f3w nazywanego Wiaczes\u0142awem<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>) ur. w 1888 r. w Radomiu; nie zosta\u0142 on ochrzczony<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>; zmar\u0142 1 grudnia 1888 r. (wed\u0142ug kalendarza julia\u0144skiego), \u017cyj\u0105c zaledwie 7 miesi\u0119cy i zosta\u0142 pochowany 2 grudnia 1888 r. na cmentarzu katolickim w Radomiu \u2013 pogrzeb odprawi\u0142 wikary Julian Pi\u0105tek. \u015alub katolicki zawarty w Krakowie nie by\u0142 oficjalnie uznawany przez urz\u0119dnik\u00f3w carskich, w zwi\u0105zku z czym w akcie zgonu numer 592 syn J\u00f3zefata zosta\u0142 wpisany jako Wac\u0142aw Filip Bia\u0142kowski \u2013 syn niezam\u0119\u017cnej Stanis\u0142awy Bia\u0142kowskiej<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>. Drugim ich synem by\u0142 Stanis\u0142aw Janusz ur. 8 sierpnia 1891 r. w Radomiu. J\u00f3zefat po raz drugi o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Franciszk\u0105 z d. Nowak (ur. 27 czerwca 1891 r. we wsi Wsola), z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 syna Mariana ur. 6 stycznia 1909 r. w Radomiu i c\u00f3rk\u0119 Janin\u0119 ur. 25 stycznia 1917 r. w Radomiu.<\/p>\n<p>Jak podaje W\u0142adys\u0142aw Paulin Tarczy\u0144ski<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a>:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Ksi\u0105dz Leon Horoszewicz, unita, urodzony d. 14 marca 1823 r. we wsi Hannie, pow. bialskiego, gub. siedleckiej, kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w \u0141ukowie w szkole ksi\u0119\u017cy pijar\u00f3w, a potem w seminarium w Che\u0142mie. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Magdalen\u0105 Wasilewsk\u0105, c\u00f3rk\u0105 Joachima \u2013 ksi\u0119dza unickiego<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a>. Prze\u015bladowany za sta\u0142o\u015b\u0107 w wierze, od r. 1866, ostatecznie w roku 1873 zmuszony zosta\u0142 do opuszczenia parafii i aresztowany. Wtr\u0105cony do wi\u0119zienia w Siedlcach<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a>. Potem skazany na tu\u0142actwo, zamieszka\u0142 w Radomiu, trzymany pod dozorem policyjnym i w r\u00f3\u017cnych miejscach na wsi, nast\u0119pnie kr\u00f3tko by\u0142 we Lwowie, ostatecznie zamieszka\u0142 przy synu [Emilianie Horoszewiczu \u2013 przyp. MS] urz\u0119dniku D.\u017b.W.B. [Drogi \u017belaznej Warszawsko\u2013Bydgoskiej \u2013 przyp. MS] we W\u0142oc\u0142awku. W 1897 r. z synem przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Radziwi\u0142\u0142owa, gdzie dnia 6 pa\u017adziernika 1898 roku umar\u0142 (\u017cy\u0142 75 lat). Zosta\u0142 pochowany na parafialnym cmentarzu katolickim w Bolimowie<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a>.<\/em><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Leon Horoszewicz, jak podaje Maria Kunowska\u2013Por\u0119bna, przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie w 1847 r<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a>. W zwi\u0105zku ze \u015bmierci\u0105 swego ojca Miko\u0142aja, zmar\u0142ego 25 pa\u017adziernika 1848 r.<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a>, zosta\u0142 kooperatorem (wikariuszem) parafii Hanna, kt\u00f3rej administratorem do 1850 r. by\u0142 Antoni Cyprian Zatkalik<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a> \u2013 najprawdopodobniej zi\u0119\u0107 zmar\u0142ego Miko\u0142aja Horoszewicza, gdy\u017c jego \u017con\u0105 by\u0142a Anna z Horoszewicz\u00f3w, ur. ok. 1830 r., a ich syn Piotr J\u00f3zef Zatkalik (ur. 6 grudnia 1851 r. w Kostom\u0142otach, zm. 24 maja 1911 r. w W\u00f3lce w parafii M\u0142awa, urz\u0119dnik Kolei Nadwi\u015bla\u0144skiej, zamieszka\u0142y w Warszawie) by\u0142 ojcem chrzestnym Wandy Kazimiery Zielenkiewicz z Horoszewicz\u00f3w \u2013 c\u00f3rki Teofila Horoszewicza. 27 czerwca 1849 r. Leon Horoszewicz stawi\u0142 si\u0119 na egzamin konkursowy, otrzymuj\u0105c z poszczeg\u00f3lnych przedmiot\u00f3w nast\u0119puj\u0105ce kwalifikacje:<\/p>\n<ul>\n<li>z historii ko\u015bcielnej i teologii dogmatycznej \u2013 wybornie;<\/li>\n<li>z Pisma \u015aw., teologii moralnej, prawa kanonicznego, wymowy kaznodziejskiej i praktyki pastoralnej \u2013 dostatecznie<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W 1850 r. Leon Horoszewicz by\u0142 duchownym w parafii Horostyta<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a> (zapewne sprawowa\u0142 tam tymczasowo funkcj\u0119 kooperatora), jak r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 administratorem parafii pw. Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego w Do\u0142hobrodach. Pierwszy akt zgonu o numerze 18, kt\u00f3ry sporz\u0105dzi\u0142 jako administrator tej parafii, datuje si\u0119 na 12 kwietnia 1850 r. Wcze\u015bniejsze akty by\u0142y sporz\u0105dzane, z polecenia jeszcze \u017cyj\u0105cego parocha Daniela Halickiego (syna Micha\u0142a i Konstancji), przez ksi\u0119dza Symeona Makowskiego \u2013 proboszcza parafii Wola Wereszczy\u0144ska, ksi\u0119dza Leona G\u00f3rskiego \u2013 proboszcza parafii Motwica i ksi\u0119dza Paw\u0142a Szyma\u0144skiego<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a>, b\u0119d\u0105cego tymczasowym administratorem parafii do\u0142hobrodzkiej po \u015bmierci ks. Daniela Halickiego, zmar\u0142ego na plebanii w Do\u0142hobrodach 25 listopada 1848 r., pochowanego na cmentarzu miejscowym.<\/p>\n<p>To w\u0142a\u015bnie Do\u0142hobrody by\u0142y pierwsz\u0105 i jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej oka\u017ce ostatni\u0105 parafi\u0105 Leona Horoszewicza, w kt\u00f3rej przez ponad 20 lat pe\u0142ni\u0142 pos\u0142ug\u0119 proboszcza, od 1852 r. do 1873 r. Pierwszy akt zgonu, jaki sporz\u0105dzi\u0142 ju\u017c jako proboszcz parafii do\u0142hobrodzkiej (a nie, jak wcze\u015bniej, administrator), datuje si\u0119 na 11 lutego 1852 r. \u2013 w tym okresie metryki spisywano w j\u0119zyku polskim. W 1863 r. Leon Horoszewicz zosta\u0142 wymieniony jako proboszcz, wchodz\u0105cej w sk\u0142ad dekanatu w\u0142odawskiego w guberni lubelskiej, parafii w Do\u0142hobrodach wraz z kaplic\u0105 w Ladzkiem [w Lacku \u2013 przyp. MS]<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a>. Od 1874 r. ksi\u0105dz Leon zosta\u0142 internowany w Radomiu<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a>. Opis kap\u0142an\u00f3w parafii unickiej w Do\u0142hobrodach mo\u017cemy znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w nieopublikowanej pracy magisterskiej Barbary Wies\u0142awy Ka\u017amiruk, zatytu\u0142owanej: <em>J\u00f3zefat B\u0142yskosz, dzia\u0142acz religijno\u2013spo\u0142eczny (1876\u20131947)<\/em> \u2013 napisanej pod kierunkiem dr. Tadeusza Krawczaka:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Parafi\u0105 zarz\u0105dzali proboszczowie. Ksi\u0119dzem unickim w Do\u0142hobrodach w roku 1814 by\u0142 Justyn Halicki. Po nim Miko\u0142aj Horoszewicz [kt\u00f3ry do kwietnia 1821 roku sprawowa\u0142 funkcj\u0119 urz\u0119dnika stanu cywilnego \u2013 przyp. MS]. Od 1821 do 1848 roku proboszczem by\u0142 ksi\u0105dz Daniel Halicki, urodzony w 1782 roku w Terespolu. Uko\u0144czy\u0142 seminarium diecezjalne i zosta\u0142 ksi\u0119dzem unickim w 1810 roku. (&#8230;) Ksi\u0105dz Halicki okaza\u0142 si\u0119 dobrym administratorem i posiada\u0142 du\u017cy autorytet, dlatego zosta\u0142 uhonorowany tytu\u0142em Oficja\u0142a Generalnego Diecezji i Archidiakona Kapitu\u0142y Katedralnej Che\u0142mskiej. W tym czasie diakiem i organist\u0105 w parafii by\u0142 J\u00f3zefat Pawluczuk [te\u015b\u0107 parafianina ks. Leona Horoszewicza \u2013 Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 przyp. MS]. Po \u015bmierci ksi\u0119dza Daniela Halickiego (25 listopada 1848 roku) parafi\u0105 administrowa\u0142 ksi\u0105dz Pawe\u0142 Szyma\u0144ski. 12 kwietnia 1850 roku proboszczem parafii zosta\u0142 ksi\u0105dz Leon Horoszewicz \u2013 syn Miko\u0142aja<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a>. Zauwa\u017calna dziedziczno\u015b\u0107 stanowisk proboszcza parafii wynika st\u0105d, \u017ce podstaw\u0105 utrzymania by\u0142 maj\u0105tek przyko\u015bcielny (cerkiewny). Ksi\u0105dz Leon Horoszewicz by\u0142 ostatnim ksi\u0119dzem unickim w parafii Do\u0142hobrody, kt\u00f3ra liczy\u0142a wtedy 1160 os\u00f3b. Oficjalnie z chwil\u0105 odg\u00f3rnego skasowania unii w Kr\u00f3lestwie Polskim w 1875 r. unicka parafia przesta\u0142a istnie\u0107. Od 1875 roku w Do\u0142hobrodach w spos\u00f3b urz\u0119dowy ustanowiono prawos\u0142awn\u0105 parafi\u0119<a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a>.<\/em><\/p>\n<p>Ostatnie metryki, sporz\u0105dzone ju\u017c w j\u0119zyku rosyjskim i podpisane przez Leona Horoszewicza w parafii unickiej w Do\u0142hobrodach, s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n<ul>\n<li>akt urodzenia nr 48, sporz\u0105dzony 19 grudnia 1873 r.;<\/li>\n<li>akt \u015blubu nr 16, sporz\u0105dzony 4 listopada 1873 r.;<\/li>\n<li>akt zgonu nr 65, sporz\u0105dzony 15 grudnia 1873 r.<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Metryki z 1874 r. w parafii do\u0142hobrodzkiej by\u0142y sporz\u0105dzane pocz\u0105tkowo przez proboszcza z Hanny \u2013 Porfirego Filewicza (ur. 1819 r. w miejscowo\u015bci S\u00f3l \u2013 obecnie le\u017c\u0105cej w powiecie bi\u0142gorajskim, zm. 20 wrze\u015bnia 1905 r. w \u0141ukowie), a nast\u0119pnie przez pierwszego po kasacie parafii unickiej w Do\u0142hobrodach kap\u0142ana prawos\u0142awnego \u2013 Tymofieja Wasylczyszyna (ur. 1 lutego 1847 r. we wsi August\u00f3wka w powiecie brze\u017ca\u0144skim w Galicji; by\u0142 on synem priczetnika Maksyma Wasylczyszyna<a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a>).<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zgodnie z biuletynem (ros. \u0436\u0443\u0440\u043d\u0430\u043b) z 21 marca 1874 r. ksi\u0119\u017ca sprzeciwiaj\u0105cy si\u0119 oczyszczeniu obrz\u0105dku unickiego z nalecia\u0142o\u015bci \u0142aci\u0144skich winni byli mieszka\u0107, sami lub z rodzin\u0105, poza granicami che\u0142mskiej diecezji unickiej<a href=\"#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a>. Leon Horoszewicz we wrze\u015bniu 1874 r. w asy\u015bcie stra\u017cnik\u00f3w ziemskich zosta\u0142 przesiedlony z rodzin\u0105 do Radomia, gdzie przebywa\u0142 pod \u015bcis\u0142ym nadzorem (ros. \u0441\u0442\u0440\u043e\u0433\u0438\u0439 \u043d\u0430\u0434\u0437\u043e\u0440) policji od 13 wrze\u015bnia 1874 r.<a href=\"#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a>. W listopadzie 1875 r. Leon Horoszewicz skierowa\u0142 pro\u015bb\u0119 do genera\u0142\u2013gubernatora warszawskiego Paw\u0142a Kotzebuego o udzielenie mu wsparcia finansowego na utrzymanie jego rodziny<a href=\"#_ftn41\" name=\"_ftnref41\">[41]<\/a>. Zgodnie z pismem naczelnika stra\u017cy ziemskiej i policmajstra miasta gubernialnego Radomia z 12 stycznia 1876 r., Leon Horoszewicz mia\u0142 na utrzymaniu, poza \u017con\u0105 Magdalen\u0105, r\u00f3wnie\u017c syna Teofila (pracuj\u0105cego w garbarni Teodora Karscha w Radomiu, kt\u00f3ra funkcjonowa\u0142a od 1868 r.), J\u00f3zefata (ucz\u0105cego si\u0119 w miejscowym gimnazjum) i c\u00f3rk\u0119 Mariann\u0119. Mieszkali oni w domu Borkiewicza, kt\u00f3ry udost\u0119pni\u0142 im we wrze\u015bniu 1875 r. dwa pokoje i kuchni\u0119, zmniejszaj\u0105c op\u0142at\u0119 roczn\u0105 ze stu do czterdziestu o\u015bmiu rubli z powodu ich ub\u00f3stwa. Sam Horoszewicz le\u017ca\u0142 w\u00f3wczas w \u0142\u00f3\u017cku chory od dw\u00f3ch miesi\u0119cy<a href=\"#_ftn42\" name=\"_ftnref42\">[42]<\/a>. W lutym 1876 r. genera\u0142\u2013gubernator warszawski przyzna\u0142 rodzinie ksi\u0119dza Leona jednorazow\u0105 zapomog\u0119 w wysoko\u015bci trzydziestu rubli<a href=\"#_ftn43\" name=\"_ftnref43\">[43]<\/a>. 22 wrze\u015bnia 1876 r. Leon Horoszewicz wystosowa\u0142 pismo do gubernatora radomskiego o przyznanie mu comiesi\u0119cznej zapomogi, w wyniku czego zosta\u0142a mu przyznana jednorazowo kwota dwudziestu rubli<a href=\"#_ftn44\" name=\"_ftnref44\">[44]<\/a>. W p\u00f3\u017aniejszym okresie ksi\u0105dz Horoszewicz po raz kolejny wnioskowa\u0142 o dodatkowe \u015brodki finansowe.<\/p>\n<p>Od 24 czerwca 1880 r. Leon Horoszewicz, zgodnie z paszportem policmajstra miasta Radomia, mieszka\u0142 tymczasowo we wsi Rzuc\u00f3w w gminie Chlewiska (p\u00f3\u017aniej Borkowice) w powiecie koneckim pod \u015bcis\u0142ym nadzorem policji. Pracowa\u0142 tam jako ekonom maj\u0105tku nale\u017c\u0105cego do Adama Mokiejewskiego, otrzymuj\u0105c miesi\u0119cznie 15 rubli<a href=\"#_ftn45\" name=\"_ftnref45\">[45]<\/a>. W 1888 r. ks. Leon razem z \u017con\u0105 Magdalen\u0105 nadal mieszkali w Rzucowie. Ich syn Emilian pracowa\u0142 w\u00f3wczas na Kolei Warszawsko\u2013Wiede\u0144skiej, jako pomocnik zawiadowcy stacji Radziwi\u0142\u0142\u00f3w. Drugi syn, Teofil, mieszka\u0142 w domu Ellerta na przedmie\u015bciach Radomia nazywanych Zam\u0142ynie, gdzie pracowa\u0142 w garbarni Aleksandra Fr\u00f6hlicha. Nie ucz\u0119szcza\u0142 on ani do cerkwi prawos\u0142awnej, ani do ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Trzeci syn, J\u00f3zefat, pracowa\u0142 jako kancelista u notariusza Ignacego Stankowskiego przy S\u0105dzie Okr\u0119gowym w Radomiu. Mieszka\u0142 w domu Bugajskiego przy ul. Mlecznej<a href=\"#_ftn46\" name=\"_ftnref46\">[46]<\/a> z \u017con\u0105 Stanis\u0142aw\u0105 z Bia\u0142kowskich i siostr\u0105 Mariann\u0105, kt\u00f3ra pobiera\u0142a nauki na prywatnej pensji u Heleny Poni\u0144skiej<a href=\"#_ftn47\" name=\"_ftnref47\">[47]<\/a>. Ksi\u0105dz Leon Horoszewicz zmar\u0142 w Radziwi\u0142\u0142owie 6 pa\u017adziernika 1898 r. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim w Bolimowie.<\/p>\n<div id=\"attachment_3507\" style=\"width: 769px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3507\" class=\"wp-image-3507 \" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_2.jpg\" alt=\"\" width=\"759\" height=\"559\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_2.jpg 845w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_2-300x221.jpg 300w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_2-768x566.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 759px) 100vw, 759px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3507\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 2. Akt zgonu ks. Leona Horoszewicza sporz\u0105dzony w rzymskokatolickiej parafii \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy w Bolimowie przez ks. Wincentego Bidermana. Z zasobu Archiwum Pa\u0144stwowego w \u0141odzi.<\/p><\/div>\n<p>Po ksi\u0119dzu Leonie Horoszewiczu pozosta\u0142y pami\u0105tki, kt\u00f3re obecnie przechowywane s\u0105 w Muzeum w \u0141owiczu. W\u0142adys\u0142aw Tarczy\u0144ski opisa\u0142 je w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Korpora\u0142 unicki z zaszytemi w nim relikwiami \u015awi\u0119tych Pa\u0144skich. Na tym korporale roz\u0142o\u017conym na czemkolwiek, ks. L. Horoszewicz odprawia\u0142 skrycie \u2013 na wygnaniu msze \u015bwi\u0119te obrz\u0105dku unickiego. Korpora\u0142 p\u0142\u00f3cienny zadrukowany wizerunkami 12 Aposto\u0142\u00f3w i 4 Ewangelist\u00f3w, obrazem Boga Ojca, Wieczerzy Pa\u0144skiej i zdj\u0119ciem Chrystusa z Krzy\u017ca, opatrzony napisem s\u0142owia\u0144skim i rokiem 1828<a href=\"#_ftn48\" name=\"_ftnref48\">[48]<\/a>. Ornat, nakrycia na kielich i ca\u0142y komplet z 6 sztuk z\u0142o\u017cony \u2013 niezb\u0119dny do odprawienia mszy \u015bw. rodzaju i formy obrz\u0105dku wschodniego \u2013 unickiego. Ornat kszta\u0142tu kapy i wszystko to zrobione z samodzia\u0142u ufarbowanego na niebiesko, a krzy\u017ce i brzeg\u00f3w obszycia s\u0105 z bia\u0142ej ta\u015bmy. Ca\u0142y ten komplet ubogi i prosty, jest roboty \u017cony ksi\u0119dza unickiego Horoszewicza, uszyty i przechowywany skrycie do odprawiania mszy \u015bw. potajemnie na wygnaniu i tu\u0142actwie<a href=\"#_ftn49\" name=\"_ftnref49\">[49]<\/a>.<\/em><\/p>\n<div id=\"attachment_3508\" style=\"width: 531px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3508\" class=\"wp-image-3508 size-full\" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_3.jpg\" alt=\"\" width=\"521\" height=\"569\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_3.jpg 521w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_3-275x300.jpg 275w\" sizes=\"auto, (max-width: 521px) 100vw, 521px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3508\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 3. Korpora\u0142 unicki, p\u0142\u00f3tno drukowane, 1828 r. Korpora\u0142 (antymins), jak wynika z opisu W\u0142adys\u0142awa Tarczy\u0144skiego, s\u0142u\u017cy\u0142 do odprawiania mszy \u015bw. przez ks. Leona Horoszewicza po roku 1873. Na odwrocie korpora\u0142u pod g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 krzy\u017ca zaszyte s\u0105 relikwie \u015a\u015a. Pa\u0144skich. Dolny napis jest przedzielony herbem biskupa Ferdynanda D\u0105browa\u2013Ciechanowskiego[50]. Zbiory Muzeum w \u0141owiczu.<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_3509\" style=\"width: 708px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3509\" class=\"wp-image-3509 \" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_4.jpg\" alt=\"\" width=\"698\" height=\"231\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_4.jpg 1159w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_4-300x99.jpg 300w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_4-1024x339.jpg 1024w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_4-768x254.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 698px) 100vw, 698px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3509\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 4. Napis cerkiewnos\u0142owia\u0144ski, umieszczony na antyminsie u\u017cywanym przez Leona Horoszewicza, z podw\u00f3jnym datowaniem: 28 (\u043a\u0438) marca\/3 (\u0433) kwietnia 1828 r. i podpisem sufragana che\u0142mskiego (biskupa pomocniczego) Wincentego Siedleckiego[51]. Opracowanie w\u0142asne autora[52].<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_3510\" style=\"width: 658px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3510\" class=\"wp-image-3510 \" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_5.jpg\" alt=\"\" width=\"648\" height=\"607\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_5.jpg 717w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_5-300x281.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 648px) 100vw, 648px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3510\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 5. Ornat \u2013 kapa obrz\u0105dku unickiego, niebieski, z bia\u0142\u0105 aplikacj\u0105 w formie krzy\u017ca i lam\u00f3wk\u0105, XIX w. Zbiory Muzeum w \u0141owiczu.<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_3511\" style=\"width: 704px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3511\" class=\"wp-image-3511 \" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_6.jpg\" alt=\"\" width=\"694\" height=\"647\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_6.jpg 791w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_6-300x280.jpg 300w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_6-768x716.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 694px) 100vw, 694px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3511\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 6. Palka niebieska, z bia\u0142\u0105 aplikacj\u0105 w formie krzy\u017ca, XIX w. Zbiory Muzeum w \u0141owiczu.<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_3512\" style=\"width: 709px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_7.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3512\" class=\"wp-image-3512 \" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_7.jpg\" alt=\"\" width=\"699\" height=\"376\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_7.jpg 759w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_7-300x161.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 699px) 100vw, 699px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3512\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 7. Mankiety (para) niebieskie, z bia\u0142\u0105 aplikacj\u0105 w formie krzy\u017ca i lam\u00f3wkami, XIX w. Zbiory Muzeum w \u0141owiczu.<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_3513\" style=\"width: 567px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_8.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3513\" class=\"wp-image-3513 size-full\" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_8.jpg\" alt=\"\" width=\"557\" height=\"569\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_8.jpg 557w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_8-294x300.jpg 294w\" sizes=\"auto, (max-width: 557px) 100vw, 557px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3513\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 8. Nakrycie na kielich, niebieskie, z bia\u0142\u0105 aplikacj\u0105 w formie krzy\u017ca, XIX w. Zbiory Muzeum w \u0141owiczu.<\/p><\/div>\n<p>Jednym z parafian ksi\u0119dza Leona Horoszewicza by\u0142 Andrzej B\u0142yskosz, urodzony ok. 1850 r. w Do\u0142hobrodach, syn Andrzeja i Agaty z Michaluk\u00f3w, wnuk Bazylego B\u0142yskosza. W\u0142adys\u0142aw Tarczy\u0144ski opisa\u0142 Andrzeja B\u0142yskosza w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Andrzej B\u0142yskosz, ch\u0142op, parafianin ks. L. Horoszewicza (syn Andrzeja sprawos\u0142awionego w r. 1874), po skasowaniu unii zosta\u0142 katolikiem, za co srodze by\u0142 prze\u015bladowany i materyalnie zubo\u017ca\u0142y doszcz\u0119tnie; za zorganizowan\u0105 pielgrzymk\u0119 do Cz\u0119stochowy osadzony by\u0142 w wi\u0119zieniu w Siedlcach, jak \u201ezbrodniarz\u201d okuty by\u0142 w kajdany<a href=\"#_ftn53\" name=\"_ftnref53\">[53]<\/a>. Po uwolnieniu, wkr\u00f3tce, znowu zebra\u0142 z b. unit\u00f3w pielgrzymk\u0119 do Rzymu. Kiedy ju\u017c by\u0142 w Krakowie dla po\u0142\u0105czenia si\u0119 z pielgrzymk\u0105 galicyjsk\u0105, wyrzek\u0142: \u201epragn\u0119, a\u017ceby mnie B\u00f3g zabra\u0142 z tego \u015bwiata na tej swobodnej ziemi\u201d. I oto: gdy Ojciec \u015bw. Pius X przyjmowa\u0142 pielgrzymk\u0119 unick\u0105 pod przewodnictwem arcybiskupa Simona, B\u0142yskosz rozrzewniony pad\u0142 do n\u00f3g papie\u017ca i \u017cycie sko\u0144czy\u0142. Tak to przej\u0119\u0142o Ojca \u015bw., \u017ce kaza\u0142 B\u0142yskosza odfotografowa\u0107 i pochowa\u0107 swoim kosztem; to te\u017c, na pogrzebie by\u0142a niezliczona ilo\u015b\u0107 duchowie\u0144stwa, a potem na grobie tak\u017ce kosztem papie\u017ca postawiony jest wspania\u0142y pomnik i ten\u017ce, w dalszym ci\u0105gu starannie utrzymywany a nawet przystrojony \u015bwiat\u0142em i kwiatami. Andrzeja syn J\u00f3zefat B\u0142yskosz by\u0142 pos\u0142em do 1 i 2 Dumy. Po og\u0142oszeniu tolerancyi religijnej, on najwi\u0119cej przyczyni\u0142 si\u0119 do powrotu by\u0142ych unit\u00f3w na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a katolickiego; w Do\u0142hobrodach na 2000 parafian, 10 pijak\u00f3w pozosta\u0142o przy prawos\u0142awiu<a href=\"#_ftn54\" name=\"_ftnref54\">[54]<\/a>.<\/em><\/p>\n<p>W 1870 r. Leon Horoszewicz pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144stwo Andrzeja B\u0142yskosza z Anastazj\u0105 z Pawluczuk\u00f3w (ur. 25 sierpnia 1851 r.<a href=\"#_ftn55\" name=\"_ftnref55\">[55]<\/a>, zm. 20 pa\u017adziernika 1919 r. w Do\u0142hobrodach<a href=\"#_ftn56\" name=\"_ftnref56\">[56]<\/a>; c\u00f3rka J\u00f3zefata Pawluczuka \u2013 diaka i organisty cerkwi do\u0142hobrodzkiej<a href=\"#_ftn57\" name=\"_ftnref57\">[57]<\/a>, i Marianny z Nazaruk\u00f3w). W roku nast\u0119pnym ochrzci\u0142 i bierzmowa\u0142 ich c\u00f3rk\u0119 Mari\u0119\/Mariann\u0119, urodzon\u0105 28 grudnia 1871 r. w Do\u0142hobrodach<a href=\"#_ftn58\" name=\"_ftnref58\">[58]<\/a>, kt\u00f3rej rodzicami chrzestnymi byli: Pawe\u0142 Pawluczuk \u2013 brat jej matki, i Maria Czury\u0142owicz, a m\u0119\u017cem zosta\u0142 pochodz\u0105cy z R\u00f3\u017canki Adam \u017bminko\/\u017bminka. Zmar\u0142a 12 wrze\u015bnia 1915 r. w R\u00f3\u017cance<a href=\"#_ftn59\" name=\"_ftnref59\">[59]<\/a>, gdzie zosta\u0142a pochowana na miejscowym cmentarzu.<\/p>\n<p>Syn Andrzeja i Anastazji B\u0142yskosz\u00f3w \u2013 J\u00f3zefat \u2013 urodzony 17 kwietnia 1876 r. (wed\u0142ug kalendarza julia\u0144skiego) w Do\u0142hobrodach<a href=\"#_ftn60\" name=\"_ftnref60\">[60]<\/a>, zosta\u0142 ochrzczony i bierzmowany przez Tymofieja Wasylczyszyna. W akcie urodzenia (a tym samym chrztu i bierzmowania) jego imi\u0119 zapisano jako J\u00f3zef, a rodzicami chrzestnymi byli: Pawe\u0142 Pawluczuk i Krystyna Pawluk<a href=\"#_ftn61\" name=\"_ftnref61\">[61]<\/a>. Po latach J\u00f3zefat B\u0142yskosz spisa\u0142 <em>Pami\u0119tnik Podlasiaka z minionych dni. Od roku 1904 do roku 1918<\/em><a href=\"#_ftn62\" name=\"_ftnref62\">[62]<\/a>, kt\u00f3rego cz\u0119\u015b\u0107 (obejmuj\u0105ca lata 1895\u20131907) zosta\u0142a przekazana przez jego c\u00f3rk\u0119 Jadwig\u0119 Ku\u017aniarsk\u0105 prezesowi Naczelnego Komitetu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (NK ZSL) Czes\u0142awowi Wycechowi. By\u0142y to lu\u017ane kartki zeszytu i arkusze formatu A4 spisane o\u0142\u00f3wkiem, kt\u00f3rym archiwi\u015bci Zak\u0142adu Historii Ruchu Ludowego nadali form\u0119 ksi\u0105\u017ckow\u0105 i spaginowali<a href=\"#_ftn63\" name=\"_ftnref63\">[63]<\/a>. J\u00f3zefat B\u0142yskosz zmar\u0142 14 stycznia 1947 r. w Za\u015bwiatyczach, prze\u017cywszy 70 lat. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim w Do\u0142hobrodach.<\/p>\n<div id=\"attachment_3514\" style=\"width: 677px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_9.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3514\" class=\"wp-image-3514 size-full\" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_9.jpg\" alt=\"\" width=\"667\" height=\"552\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_9.jpg 667w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_9-300x248.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 667px) 100vw, 667px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3514\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 9. Akt \u015blubu Andrzeja B\u0142yskosza i Anastazji z Pawluczuk\u00f3w sporz\u0105dzony 25 pa\u017adziernika 1870 r. w parafii unickiej w Do\u0142hobrodach przez ksi\u0119dza Leona Horoszewicza. Z zasobu Archiwum Pa\u0144stwowego w Lublinie.<\/p><\/div>\n<p>W 1904 Andrzej B\u0142yskosz uda\u0142 si\u0119 wraz z pielgrzymk\u0105 unick\u0105 do Rzymu z petycj\u0105 przeciw prze\u015bladowaniom unit\u00f3w. Jak podaje Mariusz R. Sawa:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Drukowany tekst petycji w j\u0119zyku w\u0142oskim, z cytatami biblijnymi po \u0142acinie, znajduje si\u0119 w Archiwum Watyka\u0144skim (w Affari Ecclesiastici Straordinari) pod sygnatur\u0105 Polonia 1904 pos. 9. Prawdopodobnie jej tre\u015b\u0107 nie by\u0142a dot\u0105d znana polskim badaczom. Mimo to, wspominano o niej niejednokrotnie. Zdaje si\u0119, \u017ce orygina\u0142 dokumentu z podpisami unit\u00f3w r\u00f3wnie\u017c nie zosta\u0142 jeszcze odnaleziony<a href=\"#_ftn64\" name=\"_ftnref64\">[64]<\/a>.<\/em><\/p>\n<p>Podr\u00f3\u017c z Krakowa odbywa\u0142a si\u0119 poci\u0105giem przez Wiede\u0144, Padw\u0119, Boloni\u0119 i Florencj\u0119. Pielgrzymi dotarli do Rzymu 29 kwietnia 1904 r., gdzie na dworcu kolejowym zostali powitani przez arcybiskupa Franciszka Albina Symona<a href=\"#_ftn65\" name=\"_ftnref65\">[65]<\/a>, kt\u00f3ry zosta\u0142 ich opiekunem. P\u0105tnicy rozpocz\u0119li zwiedzanie \u015bwi\u0105ty\u0144 i katakumb<a href=\"#_ftn66\" name=\"_ftnref66\">[66]<\/a>. W dniu 3 maja 1904 r. o godzinie 16:30 wyznaczono unitom specjaln\u0105 audiencj\u0119 u papie\u017ca Piusa X, podczas kt\u00f3rej w\u0142o\u015bcianie wr\u0119czyli Ojcu \u015awi\u0119temu ksi\u0119g\u0119 zawieraj\u0105c\u0105 65 tysi\u0119cy podpis\u00f3w prze\u015bladowanych unit\u00f3w. Jak podaje Ludwik Kowieski:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>W\u015br\u00f3d pielgrzym\u00f3w by\u0142 r\u00f3wnie\u017c Andrzej B\u0142yskosz z Do\u0142hobr\u00f3d (pow. w\u0142odawski). Podczas przekraczania granicy przezi\u0119bi\u0142 si\u0119 on i z ka\u017cdym dniem czu\u0142 si\u0119 coraz s\u0142abiej. Przez kilka dni jeszcze zwiedza\u0142 \u015bwi\u0105tynie rzymskie, ale 3 maja stan pogorszy\u0142 si\u0119. Kiedy stwierdzono u niego zapalenie p\u0142uc, zosta\u0142 natychmiast umieszczony w szpitalu bonifratr\u00f3w na wyspie \u015bw. Bart\u0142omieja [na Wyspie Tyberyjskiej \u2013 przyp. MS]. Niestety, zmar\u0142 tam 5 maja 1904 r. Nast\u0119pnego dnia pochowano go na cmentarzu \u015bw. Wawrzy\u0144ca M\u0119czennika, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 w pobli\u017cu bazyliki \u015bw. Piotra. Liczy\u0142 56 lat. Ojciec \u015awi\u0119ty odprawi\u0142 za jego dusz\u0119 msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105. Unici z Kr\u00f3lestwa Polskiego przebywali w Rzymie pi\u0119\u0107 dni. W zwi\u0105zku ze \u015bmierci\u0105 A. B\u0142yskosza cz\u0119\u015b\u0107 pielgrzym\u00f3w z guberni siedleckiej pozosta\u0142a w Rzymie d\u0142u\u017cej i wraca\u0142a do kraju wraz z pielgrzymk\u0105 maryjn\u0105<a href=\"#_ftn67\" name=\"_ftnref67\">[67]<\/a>.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Nieco inn\u0105 przyczyn\u0119 \u015bmierci B\u0142yskosza poda\u0142 J\u00f3zef Geresz:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Dzia\u0142acze narodowi zrzeszeni w Komitecie Obrony By\u0142ych Unit\u00f3w (KOBU) w marcu 1904 r. uko\u0144czyli akcj\u0119 zbierania podpis\u00f3w pod petycj\u0105 do papie\u017ca, aby wyst\u0105pi\u0142 w obronie prze\u015bladowanych katolik\u00f3w. Akcja ta by\u0142a przeprowadzona tak sprawnie, \u017ce mimo czujno\u015bci policji zebrano kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy podpis\u00f3w (szacuje si\u0119 od 56 do 65 tys.). Zbierano je nie bez trudno\u015bci. Zdarzy\u0142 si\u0119 wypadek, \u017ce mieszkanka Bia\u0142ej Podlaskiej, \u017cona Jana Cybulskiego, w obawie rewizji spali\u0142a pewn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 podpis\u00f3w i nie by\u0142o ju\u017c mo\u017cliwo\u015bci zebrania ich na nowo. Wiadomo, \u017ce w akcji tej uczestniczyli: Zenobiusz Borkowski z Grabowej, Jan Cybulski z Bia\u0142ej, Maziejuk z Worgul i Wiktor Walewski z Bia\u0142ej. Podpisy, podzielone na kilkana\u015bcie cz\u0119\u015bci, po kryjomu zosta\u0142y przewiezione do Krakowa, gdzie zosta\u0142y chemicznie oczyszczone, oprawione w jeden wielki folia\u0142 i przygotowane razem z petycj\u0105 do Watykanu. Na ok\u0142adce widnia\u0142 cytat 129 psalmu \u201eZ g\u0142\u0119boko\u015bci wo\u0142am do Ciebie, Panie\u201d. Do wr\u0119czenia jej papie\u017cowi wybrano delegacj\u0119 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z 54 os\u00f3b. W sk\u0142ad jej weszli m.in. J. Cybulski, Boles\u0142aw Strus i Andrzej B\u0142yskosz. Do Krakowa przewodzi\u0142 jej Zenobiusz Borkowski, natomiast w Rzymie patronowa\u0142 abp Franciszek Simon, by\u0142y wygnaniec z Po\u0142ocka pochodz\u0105cy z diecezji mohylewskiej. Wed\u0142ug ks. F. Stopniaka w pielgrzymce wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 500 os\u00f3b, a uczestniczyli w niej przedstawiciele powiat\u00f3w: bialskiego, bi\u0142gorajskiego, hrubieszowskiego, janowskiego, tomaszowskiego, zamojskiego, konstantynowskiego, radzy\u0144skiego, w\u0142odawskiego i soko\u0142owskiego. Unici przebywali w Rzymie osiem dni. Papie\u017c Pius X przyj\u0105\u0142 delegacj\u0119 3 maja 1904 r. Uwag\u0119 papie\u017ca zwr\u00f3ci\u0142 m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry mia\u0142 na twarzy g\u0142\u0119bok\u0105 blizn\u0119. By\u0142 to Andrzej B\u0142yskosz z Do\u0142hobrod\u00f3w. Gdy powiedziano papie\u017cowi, \u017ce jest to znami\u0119 po uderzeniu kozackiej nahajki, przytuli\u0142 unit\u0119 do siebie, oczy zasz\u0142y mu \u0142zami i audiencja zosta\u0142a przerwana. Zebrani musieli poczeka\u0107. Po powrocie papie\u017c us\u0142ysza\u0142, \u017ce w mi\u0119dzyczasie A. B\u0142yskosz ze wzruszenia zmar\u0142 na zawa\u0142 serca<a href=\"#_ftn68\" name=\"_ftnref68\">[68]<\/a>.<\/em><\/p>\n<p>30 kwietnia 1905 r. car Miko\u0142aj II wyda\u0142 ukaz tolerancyjny, w czasie wci\u0105\u017c tocz\u0105cej si\u0119 wojny rosyjsko\u2013japo\u0144skiej. Wed\u0142ug Witolda Ko\u0142buka:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Bezpo\u015brednie nast\u0119pstwa tego aktu prawnego, kt\u00f3ry odbi\u0142 si\u0119 szerokim echem w Imperium, dowiod\u0142y kompromitacji dotychczasowej polityki caratu, m.in. wobec podlasko\u2013che\u0142mskich unit\u00f3w, i przyczyni\u0142y si\u0119 do zmniejszenia si\u0119 wp\u0142yw\u00f3w Cerkwi prawos\u0142awnej, a tak\u017ce do znacznego os\u0142abienia presti\u017cu rosyjskiego zaborcy<a href=\"#_ftn69\" name=\"_ftnref69\">[69]<\/a>.<\/em><\/p>\n<div id=\"attachment_3515\" style=\"width: 419px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_10.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3515\" class=\"wp-image-3515 size-full\" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_10.jpg\" alt=\"\" width=\"409\" height=\"598\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_10.jpg 409w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_10-205x300.jpg 205w\" sizes=\"auto, (max-width: 409px) 100vw, 409px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3515\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 10. Zdj\u0119cie po\u015bmiertne Andrzeja B\u0142yskosza wykonane w maju 1904 r. z polecenia papie\u017ca Piusa X. Z zasobu Archiwum Pa\u0144stwowego w Warszawie.<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_3516\" style=\"width: 335px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_11.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3516\" class=\"wp-image-3516 size-full\" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_11.jpg\" alt=\"\" width=\"325\" height=\"531\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_11.jpg 325w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fot_11-184x300.jpg 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 325px) 100vw, 325px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3516\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 11. Zdj\u0119cie po\u015bmiertne Andrzeja B\u0142yskosza opublikowane w 1906 r. w czasopi\u015bmie \u201eOjczyzna: pismo tygodniowe z obrazkami dla wszystkich\u201d, s. 326.<\/p><\/div>\n<p>W tygodniku \u201eOjczyzna\u201d z 1906 r. zamieszczono nast\u0119puj\u0105cy opis rodziny Andrzeja B\u0142yskosza:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>J\u00f3zef B\u0142yskosz urodzi\u0142 si\u0119 w roku 1876 we wsi Do\u0142hobrody pow. bialskiego. Historya jego rodziny jest jednem pasmem prze\u015bladowania za wiar\u0119 unick\u0105. Dziad J\u00f3zefa przeszed\u0142 na prawos\u0142awie po zniesieniu urz\u0119dowem wyznania grecko\u2013katolickiego, za co syn jego, a ojciec J\u00f3zefa wypar\u0142 si\u0119 publicznie ojca i zerwa\u0142 z nim na zawsze wszelkie stosunki. Ojciec dzisiejszego pos\u0142a by\u0142 gor\u0105co przywi\u0105zany do wiary ojc\u00f3w swoich i wyznawa\u0142 j\u0105 w ukryciu pomimo wszelkich gro\u017c\u0105cych mu kar. Zorganizowa\u0142 on pielgrzymk\u0119 unit\u00f3w do Cz\u0119stochowy, za co zosta\u0142 skazany na wi\u0119zienie do Bia\u0142ej i wypuszczony po ukazie amnestyjnym 1895 r. Ju\u017c jako zgrzybia\u0142y starzec stan\u0105\u0142 B\u0142yskosz na czele pielgrzymki unickiej do Rzymu w roku 1904. Pielgrzymi dotarli szcz\u0119\u015bliwie do Stolicy Apostolskiej, byli na uroczystem pos\u0142uchaniu u Ojca \u015bw. i pokrzepieni na duchu zabierali si\u0119 do powrotu. Ale serce, kt\u00f3re tak d\u0142ugo i gor\u0105co bi\u0142o dla Wiary i Ojczyzny, nie przetrzyma\u0142o tych g\u0142\u0119bokich wzrusze\u0144; stary B\u0142yskosz zmar\u0142 nagle w Rzymie. \u015amier\u0107 ta wywar\u0142a olbrzymie wra\u017cenie na pielgrzymach i na otoczeniu Ojca \u015bw. Urz\u0105dzono mu wspania\u0142y pogrzeb i pochowano na cmentarzu \u015aw. Wawrzy\u0144ca w Rzymie. Stary bojownik z\u0142o\u017cy\u0142 ko\u015bci swoje na ziemi obcej, lecz wolnej od ucisku religijnego, jak tego sobie \u017cyczy\u0142, na ziemi aposto\u0142\u00f3w i m\u0119czennik\u00f3w. Takim by\u0142 ojciec J\u00f3zefa B\u0142yskosza. On sam za\u015b jako dwuletnie dziecko zosta\u0142 gwa\u0142tem porwany i ochrzczony wedle obrz\u0105dku prawos\u0142awnego [w rzeczywisto\u015bci chrzest odby\u0142 si\u0119 w 1876 r. \u2013 przyp. MS], pomimo \u0142ez i b\u0142aga\u0144 zrozpaczonej matki. Ale potem ju\u017c matka ani na chwil\u0119 nie wypuszcza\u0142a go ze swej opieki, sama uczy\u0142a i wychowywa\u0142a, strzeg\u0105c jak oka w g\u0142owie od obcych wp\u0142yw\u00f3w. P\u00f3\u0142 roku przymusowego pobytu w szk\u00f3\u0142ce gminnej nie mog\u0142o zetrze\u0107 wra\u017ce\u0144 i wp\u0142yw\u00f3w wyniesionych z otoczenia domowego, owszem wzmocni\u0142o tylko te zadatki, kt\u00f3re mia\u0142y z niego zrobi\u0107 zacnego obywatela kraju, gor\u0105cego katolika. M\u0142ody B\u0142yskosz szed\u0142 przez \u017cycie w\u0142asn\u0105 drog\u0105, uczy\u0142 si\u0119 sam i wyr\u00f3s\u0142 na cz\u0142owieka, kt\u00f3rego ceni\u0105 i szanuj\u0105 wszyscy, tak ze wzgl\u0119du na osobiste zas\u0142ugi, jak i na pami\u0119\u0107 m\u0119czennika \u2013 ojca<a href=\"#_ftn70\" name=\"_ftnref70\">[70]<\/a>.<\/em><\/p>\n<p>Losy ksi\u0119dza Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza wpisuj\u0105 si\u0119 w szerszy kontekst prze\u015bladowa\u0144 unit\u00f3w w czasach carskich represji, jak r\u00f3wnie\u017c stanowi\u0105 kolejny przyk\u0142ad niez\u0142omnej postawy w obronie wiary i warto\u015bci, kt\u00f3re z niej wyp\u0142ywaj\u0105, nawet za cen\u0119 w\u0142asnego \u017cycia. Synod zamojski zwo\u0142any w 1720 r. przez metropolit\u0119 Leona Kiszk\u0119, by\u0142 w opinii badaczki dziej\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a unickiego Florentyny Rzemieniuk: \u201eznacznym post\u0119pem w kierunku pog\u0142\u0119bienia jedno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim\u201d<a href=\"#_ftn71\" name=\"_ftnref71\">[71]<\/a>. W\u0142adze rosyjskie upatrywa\u0142y w tym jednak zanieczyszczanie obrz\u0105dku wschodniego nalecia\u0142o\u015bciami \u0142aci\u0144skimi (o\u0142tarze, organy, monstrancje, feretrony, nabo\u017ce\u0144stwa gorzkich \u017cali i godzinek)<a href=\"#_ftn72\" name=\"_ftnref72\">[72]<\/a>, w zwi\u0105zku z czym si\u0142\u0105 zmusza\u0142y kap\u0142an\u00f3w unickich do zaprzestania realizacji postanowie\u0144 synodu zamojskiego, a z czasem do przyj\u0119cia prawos\u0142awia. W obliczu post\u0119puj\u0105cej rusyfikacji rozwin\u0119\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 misyjna kap\u0142an\u00f3w rzymskokatolickich, kt\u00f3rzy potajemnie udzielali pos\u0142ug religijnych unitom. W\u015br\u00f3d misjonarzy, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142prac\u0119 nawi\u0105za\u0142 m.in. hr. August Zamoyski z R\u00f3\u017canki, jak r\u00f3wnie\u017c B\u0142yskosz z Do\u0142hobrod\u00f3w, by\u0142 Antoni Koty\u0142\u0142o<a href=\"#_ftn73\" name=\"_ftnref73\">[73]<\/a>. Ostatecznie konsekwencje wydania ukazu tolerancyjnego w 1905 r., kt\u00f3rych nie doczeka\u0142 zar\u00f3wno Leon Horoszewicz, jak i Andrzej B\u0142yskosz, pokaza\u0142y wci\u0105\u017c siln\u0105, pomimo trzydziestoletniego okresu odg\u00f3rnie narzuconego prawos\u0142awia, wi\u0119\u017a \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 unit\u00f3w z Ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim, czego dowodem by\u0142y ich masowe konwersje na katolicyzm w obrz\u0105dku \u0142aci\u0144skim.<\/p>\n<p><strong>Przypisy:<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u201eDziennik Praw Kr\u00f3lestwa Polskiego\u201d, nr 2, t. 1, Warszawa 1816, s. 115\u2013120.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> T. Demidowicz, <em>Hanna \u2013 zarys dziej\u00f3w<\/em>, Bia\u0142a Podlaska 2010, s. 8-9.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> E. S\u0119czys, <em>Szlachta guberni augustowskiej, lubelskiej i radomskiej wylegitymowana w Kr\u00f3lestwie Polskim w latach 1836-1861<\/em>, Warszawa 2018, s. 145.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Andrzej Horoszewicz \u201enie przyj\u0105wszy schizmy\u201d zosta\u0142 internowany we W\u0142oc\u0142awku. Zob. J.P. Bojarski,<em> Czasy Nerona w XIX wieku pod rz\u0105dem moskiewskim, czyli ostatnie chwile unii w dyecezyi che\u0142mskiej. Fakta zebrane przez kap\u0142an\u00f3w unickich i naocznych \u015bwiadk\u00f3w<\/em>, Lw\u00f3w 1878, s. 243.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/web\/archiwum-panstwowe-w-radomiu\">Archiwum Pa\u0144stwowe w Radomiu<\/a> (dalej: APR), Kancelaria Gubernatora Radomskiego (dalej: KGR), sygn. 92, s. 76, \u041e \u0431. \u0433\u0440\u0435\u043a\u043e \u0443\u043d\u0438\u0430\u043d\u0435 \u0413\u043e\u0440\u043e\u0448\u0435\u0432\u0438\u0447\u0435 1874\u20131897.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/web\/archiwum-panstwowe-w-radomiu\">APR<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/zespol\/-\/zespol\/28494\">Akta miasta Radomia<\/a> (AmR), sygn. 9828, k. 443v, Ksi\u0119ga ludno\u015bci sta\u0142ej miasta Radomia.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Ibidem, sygn. 9825, k. 308v, Ksi\u0119ga ludno\u015bci sta\u0142ej miasta Radomia.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/web\/archiwum-panstwowe-w-radomiu\">APR<\/a>, KGR, sygn. 92, s. 37.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Archiwum Pa\u0144stwowe w Lublinie (dalej: APL), Kancelaria Gubernatora Lubelskiego (dalej: KGL), sygn. 6526, s. 19, \u041e\u0431\u044a \u043e\u0431\u0432\u0463\u043d\u0447\u0430\u043di\u0438 \u041c\u0430\u0440i\u0438 \u0413\u0440\u044b\u043b\u044c-\u0412\u0438\u043b\u044c\u0447\u0435\u043a\u044a \u043a\u0430\u0442\u043e\u043b\u0438\u0447\u043a\u0438 \u0441\u044a \u0422\u0435\u043e\u0444\u0438\u043b\u0435\u043c\u044a \u0413\u043e\u0440\u043e\u0448\u0435\u0432\u0438\u0447\u0435\u043c\u044a \u043f\u0440\u0430\u0432\u043e\u0441\u043b\u0430\u0432\u043d\u044b\u043c\u044a \u043f\u043e \u0440.\u043a. \u043e\u0431\u0440\u044f\u0434\u0443 \u0432\u044a \u0433. \u041a\u0440\u0430\u043a\u043e\u0432\u0463 \u0438 \u043e \u0441\u043e\u0434\u0463\u0439\u0441\u0442\u0432i\u0438 \u044d\u0442\u043e\u043c\u0443 \u0421\u0430\u0431\u0438\u043d\u044b \u0424\u0440\u0438\u043c\u0430\u043d\u044a 1889-1890.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Ibidem.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/web\/archiwum-panstwowe-w-radomiu\">APR<\/a>, KGR, sygn. 92, s. 143-144, 150-152.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Archiwum Pa\u0144stwowe w Kielcach (dalej: APK), Kancelaria Gubernatora Kieleckiego (dalej: KGK), sygn. 631, k. 1v, O nezakonnych d\u011btjach greko-unijata Goro\u0161evica [u. Andreev].<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> APL, KGL, sygn. 6526, s. 26.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/web\/archiwum-panstwowe-w-radomiu\">APR<\/a>, KGR, sygn. 92, s. 107-108.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Ibidem, s. 175.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Ibidem, s. 171, 174.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Ibidem, s. 178.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/web\/archiwum-panstwowe-w-radomiu\">APR<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/zespol\/-\/zespol\/28494\">AmR<\/a>, sygn. 9828, k. 444.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/web\/archiwum-panstwowe-w-radomiu\">APR<\/a>, KGL, sygn. 92, s. 106-107.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Ibidem, s. 108.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Ibidem, s. 115.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Ibidem, s. 116.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> W\u0142adys\u0142aw Paulin Tarczy\u0144ski (ur. 22.6.1845 w P\u0142ocku, zm. 6.10.1918 r. w \u0141owiczu), syn Kazimierza Tarczy\u0144skiego \u2013 fabrykanta fortepian\u00f3w i Agnieszki z Wachulskich. W 1905 r. otworzy\u0142 dla publiczno\u015bci utrzymywane przez siebie \u201eMuzeum Staro\u017cytno\u015bci\u201d, kt\u00f3rego zbiory sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 do dzia\u0142aj\u0105cego wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Muzeum w \u0141owiczu.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Joachim Wasilewski, ur. 1805, syn duchownego, wy\u015bwi\u0119cony 1827 r. W 1832-1856 proboszcz w Ho\u0142ownie. Zmar\u0142 w 1856 r. Zob. M. Kunowska-Por\u0119bna, <em>Parafie Podlasia w \u015bwietle \u201eCho\u0142msko-Warszawskogo Jeparchijalnogo Wiestnika\u201d<\/em>, [w:] <em>Martyrologia Unit\u00f3w Podlaskich w \u015bwietle najnowszych bada\u0144 naukowych<\/em>, red. J. Skowronek, U. Maksymiuk, Siedlce 1996, s. 233.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Zob. J.P. Bojarski, op.cit., s. 128.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Archiwum Pa\u0144stwowe w Warszawie Oddzia\u0142 w \u0141owiczu (dalej: APW), Zbi\u00f3r W\u0142adys\u0142awa Tarczy\u0144skiego z \u0141owicza, sygn. 228, s. 7-8, teczka 3. Wiadomo\u015bci o ksi\u0119dzu Leonie Horoszewiczu \u2013 unicie i A. B\u0142yskoszu.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> M. Kunowska-Por\u0119bna, op.cit., s. 234.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> APL, Komisja Wojew\u00f3dztwa Lubelskiego i Rz\u0105d Gubernialny Lubelski, sygn. 437, k. 15, Inwentarz probostwa i cerkwi parafialnej greko-unickiej we wsi Hanna, dobrach s\u0142awatyckich dziedzicznie i kollacyi Ja\u015bnie O\u015bwieconego Xi\u0119cia Ludwika Sayn-Berleburg Wittgenstein, dekanacie i okr\u0119gu w\u0142odawskim, dyecezyi che\u0142mskiej, powiecie radzy\u0144skim, guberni lubelskiej z 7 lutego 1851 r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Antoni Cyprian Zatkalik urodzi\u0142 si\u0119 25 grudnia 1825 r. By\u0142 synem Wincentego Zatkalika i Zofii z \u017bypowskich, kt\u00f3rzy pobrali si\u0119 w 1820 r. w parafii unickiej w Rudnie (gmina Milan\u00f3w).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> Archiwum G\u0142\u00f3wne Akt Dawnych, Archiwum Warszawskie Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, dzia\u0142 VIII \u2013 Akta dotycz\u0105ce duchowie\u0144stwa, sygn. 708, s. 8, Korespondencja Zarz\u0105du D\u00f3br L. Wittgensteina t.s. [tycz\u0105ca si\u0119] obsadzania stanowisk proboszcz\u00f3w w cerkwiach grecko-unickich w okolicach Bia\u0142ej [Hanna, Holesz\u00f3w, Do\u0142hobrody], 1848-1849, O\u015bwiadczenie scholastyka kapitu\u0142y katedralnej che\u0142mskiej i oficja\u0142a Antoniego Hryniewieckiego z 27 czerwca 1849 r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> M. Kunowska-Por\u0119bna, op.cit<em>.<\/em>, s. 234.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> Pawe\u0142 Szyma\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 19 marca 1823 r. we wsi Holesz\u00f3w w \u00f3wczesnym powiecie w\u0142odawskim, obwodzie radzy\u0144skim, w wojew\u00f3dztwie podlaskim. By\u0142 synem Jana i Magdaleny z Char\u0142ampowicz\u00f3w. Obowi\u0105zki administratora parafii do\u0142hobrodzkiej pe\u0142ni\u0142 od 1 grudnia 1848 r. do 1 kwietnia 1850 r. Zob. APL, Che\u0142mski Konsystorz Greckokatolicki, sygn. 1052, s. 9 i 11, Akta osobiste. Szyma\u0144ski Pawe\u0142 [kooperator parafii Mutwica, administrator parafii Do\u0142hobrody, Sobib\u00f3r, proboszcz parafii Sobib\u00f3r].<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> <em>Lista duchowie\u0144stwa dyecezyi che\u0142mskiej obrz\u0105dku greko-unickiego za rok 1863<\/em>, Warszawa 1864, s. 23.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> Por. M. Kunowska-Por\u0119bna, op.cit<em>.<\/em>, s. 234.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> W rzeczywisto\u015bci jest to data sporz\u0105dzenia przez Leona Horoszewicza pierwszego, jako administratora parafii do\u0142hobrodzkiej, aktu zgonu nr 18, oficjalna data obj\u0119cia przez niego probostwa w Do\u0142hobrodach nie jest znana, jednak by\u0142o to na pewno mi\u0119dzy 10 a 11 lutego 1852 r., gdy\u017c przy akcie zgonu (zej\u015bcia) nr 8, sporz\u0105dzonym 9 lutego 1852 r., podpisa\u0142 si\u0119 jako administrator parafii Do\u0142hobrody, a przy akcie zgonu nr 9, sporz\u0105dzonym 11 lutego 1852, podpisa\u0142 si\u0119 ju\u017c jako proboszcz.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> B. W. Ka\u017amiruk, <em>J\u00f3zefat B\u0142yskosz, dzia\u0142acz religijno-spo\u0142eczny (1876-1947),<\/em> nieopublikowana praca magisterska napisana na Seminarium Historii Ko\u015bcio\u0142a na Papieskim Wydziale Teologicznym w Warszawie Sekcja \u015bw. Jana Chrzciciela pod kierunkiem dr. Tadeusza Krawczaka, maszynopis w posiadaniu autorki, Siedlce 1997, s. 10.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> APL, Akta stanu cywilnego Parafii Greckokatolickiej w Do\u0142hobrodach, sygn. 8, s. 26, 36, 59, Ksi\u0119ga urodze\u0144, ma\u0142\u017ce\u0144stw i zgon\u00f3w 1873.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> APL, Konsystorz Prawos\u0142awny w Che\u0142mie, sygn. 1, s. 132, Klirowyje viedomosti (okr\u0119g bialski) 1876 r., parafia prawos\u0142awna Do\u0142hobrody.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/web\/archiwum-panstwowe-w-radomiu\">APR<\/a>, KGR, sygn. 92, s. 1.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a> Ibidem, s. 10-11, 51, 54.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a> Ibidem, s. 28-29.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref42\" name=\"_ftn42\">[42]<\/a> Ibidem, s. 37-38.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref43\" name=\"_ftn43\">[43]<\/a> Ibidem, s. 41.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref44\" name=\"_ftn44\">[44]<\/a> Ibidem, s. 51-52.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref45\" name=\"_ftn45\">[45]<\/a> Ibidem, s. 59, 67, 76, 95.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref46\" name=\"_ftn46\">[46]<\/a> Ibidem, s. 115.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref47\" name=\"_ftn47\">[47]<\/a> Ibidem, s. 76-78.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref48\" name=\"_ftn48\">[48]<\/a> W rzeczywisto\u015bci w bordiurze otaczaj\u0105cej scen\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 uka\u00adzano podobizny \u015bwi\u0119tych i prorok\u00f3w. W g\u00f3rnym rz\u0119dzie po bokach Boga Ojca znaj\u00adduj\u0105 si\u0119: po lewej \u015bw. Bazyli Wielki, prorok Eliasz, po prawej \u015bw. Jan Chrzci\u00adciel, \u015bw. Pawe\u0142 ze \u015bw. Janem Z\u0142otoustym. Przy lewym boku prorok Jeremiasz, Aaron, \u015bw. Jakub, \u015bw. Grzegorz z Nazjanzu, Abraham z Izaakiem i na samym dole dwie personifikacje kontynent\u00f3w: Europy i Azji. Przy pra\u00adwym boku od g\u00f3ry: prorok Izajasz, Melchizedek, kr\u00f3l Dawid, \u015bw. Atanazy, Moj\u017cesz oraz personifikacje Afryki i Ameryki. Przy dolnej kraw\u0119dzi umiesz\u00adczono napis (przedzielony herbem biskupim z chwostami \u2013 po lewej stronie tarczy widoczna jest mitra obrz\u0105dku wschodniego, po prawej stronie \u017cez\u0142) i powy\u017cej scen\u0119 Ostatniej wieczerzy, flankowan\u0105 przez proroka Daniela z lewej i proroka Jonasza z prawej strony. Posta\u0107 Boga Ojca, wy\u0142aniaj\u0105ca si\u0119 z ob\u0142ok\u00f3w, otoczona jest anio\u0142ami, go\u0142\u0119bic\u0105 oznaczaj\u0105c\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego i symbolami czterech ewangelist\u00f3w \u2013 uskrzydlonego cz\u0142owieka, lwa, wo\u0142u i or\u0142a. Scena g\u0142\u00f3wna przedstawia Op\u0142akiwanie Chrystusa. Za Matk\u0105 Bo\u017c\u0105, siedz\u0105c\u0105 z roz\u0142o\u017conymi ku do\u0142owi d\u0142o\u0144mi w otoczeniu sze\u015bciu postaci i dw\u00f3ch anio\u0142\u00f3w, znajduj\u0105 si\u0119 narz\u0119dzia m\u0119ki Chrystusa (\u0142ac. arma Christi): w\u0142\u00f3cznia, trzcina (hizop) z nabit\u0105 g\u0105bk\u0105, krzy\u017c z zawieszon\u0105 na nim koron\u0105 cierniow\u0105, zwie\u0144czony titulusem, a po obu jego stronach, trzymane przez anio\u0142\u00f3w: chusta \u015bw. Weroniki (z obliczem Chrystusa typu acheiropoietos \u2013 wizerunkiem nie r\u0119k\u0105 ludzk\u0105 uczynionym) oraz kolumna biczowania. Zob. M. Wojnarowski, <em>Antyminsy w kolekcji Muzeum Archidiecezjalnego im. \u015bw. J\u00f3zefa Sebastiana Pelczara Biskupa w Przemy\u015blu<\/em>, \u201ePerspektywy Kultury\u201d, Krak\u00f3w 2022, t. 38, nr 3, 2022, s. 351-373.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref49\" name=\"_ftn49\">[49]<\/a> APW, Spis Inwentarzowy, t. I z lat 1905-1910, sygn. 1, poz. 1694-1695.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref50\" name=\"_ftn50\">[50]<\/a> Ferdynand Ciechanowski (ur. 18.10.1759 r. w Ciechanowcu, zm. 7.04.1828 r. w Che\u0142mie) by\u0142 unickim biskupem che\u0142mskim w latach 1810-1828, bazylianinem oraz senatorem Ksi\u0119stwa Warszawskiego i Kr\u00f3lestwa Polskiego. Wywodzi\u0142 si\u0119 z rodziny rzymskokatolickiej, z podupad\u0142ej ga\u0142\u0119zi rodu Ciechanowieckich h. D\u0105browa, kt\u00f3ra zmieni\u0142a nazwisko na Ciechanowskich. Zosta\u0142 konsekrowany na biskupa we lwowskiej katedrze \u015bw. Jura przez metropolit\u0119 unickiego Antoniego Ange\u0142\u0142owicza w asy\u015bcie arcybiskupa \u0142aci\u0144skiego Kajetana Ignacego Kickiego i arcybiskupa ormia\u0144skiego Jana Jakuba Symonowicza.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref51\" name=\"_ftn51\">[51]<\/a> Wincenty Siedlecki (ur. 1755 r., zm. 06.08.1840 r.) uko\u0144czy\u0142 filozofi\u0119 w Ostrogu i seminarium we Lwowie, by\u0142 bazylianinem. W 1819 r. zosta\u0142 konsekrowany na biskupa be\u0142skiego (sufragana unickiej diecezji che\u0142mskiej) przez metropolit\u0119 halickiego Micha\u0142a Lewickiego i biskupa przemyskiego Jana \u015anigurskiego.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref52\" name=\"_ftn52\">[52]<\/a> Za pomoc w odczytaniu umieszczonej na antyminsie daty dziennej i podpisu biskupa dzi\u0119kuj\u0119 ks. Markowi Wojnarowskiemu \u2013 dyrektorowi Muzeum Archidiecezjalnego w Przemy\u015blu.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref53\" name=\"_ftn53\">[53]<\/a> W swojej relacji J\u00f3zef Czernik w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b opisa\u0142 t\u0119 sytuacj\u0119: \u201eInni cierpieli znacznie wi\u0119cej: np. przyjaciel m\u00f3j, Andrzej B\u0142yskosz, kt\u00f3ry w 1904 r. zmar\u0142 w Rzymie, \u201eni\u00f3s\u0142\u201d kajdany z W\u0142odawy do Bia\u0142ej; a gdy p\u00f3\u017aniej z innymi unitami poszed\u0142 do Cz\u0119stochowy, to pop z Hannej zadenuncjowa\u0142 ich, a policja cz\u0119stochowska zaaresztowa\u0142a i skutych po dziesi\u0119ciu \u0142a\u0144cuchami prowadzi\u0142a pieszo a\u017c do Bia\u0142ej\u201d. Zob. P. Piku\u0142a, <em>Dla nas tylko jedna droga&#8230; Pawe\u0142 Piku\u0142a i prze\u015bladowania Unit\u00f3w na Podlasiu<\/em>, Krak\u00f3w 2012, s. 63.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/sanktuariumpratulin.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/Piku\u0142-P-Antologia-Paw\u0142a-Piku\u0142y.docx\">http:\/\/sanktuariumpratulin.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/Piku\u0142-P-Antologia-Paw\u0142a-Piku\u0142y.docx<\/a><\/p>\n<p>(dost\u0119p: 18.03.2023).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref54\" name=\"_ftn54\">[54]<\/a> APW, Zbi\u00f3r W\u0142adys\u0142awa Tarczy\u0144skiego z \u0141owicza, sygn. 228, teczka 3, s. 12-14.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref55\" name=\"_ftn55\">[55]<\/a> Taka data narodzin widnieje na sporz\u0105dzonej przez przedsi\u0119biorstwo Paw\u0142a Bitschana (w\u0142a\u015bciciela firmy szyld\u00f3w i wyrob\u00f3w metalowych w Warszawie) tablicy, umieszczonej na grobie rodzinnym B\u0142yskosz\u00f3w, znajduj\u0105cym si\u0119 na cmentarzu rzymskokatolickim w Do\u0142hobrodach.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref56\" name=\"_ftn56\">[56]<\/a> APL, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Do\u0142hobrodach, sygn. 3, s. 13, akt zgonu nr 25.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref57\" name=\"_ftn57\">[57]<\/a> J\u00f3zefat Pawluczuk urodzi\u0142 si\u0119 ok. 1813 r. Zmar\u0142 4.08.1891 r. w Do\u0142hobrodach. By\u0142 synem Harasyma Pawluczuka i Marianny z d. Hasiuk. Jego \u017cona Marianna z d. Nazaruk urodzi\u0142a si\u0119 ok. 1813 r. Zmar\u0142a 29.03.1881 r. w Do\u0142hobrodach. By\u0142a c\u00f3rk\u0105 Prokopa Nazaruka i Eufemii. J\u00f3zefat i Marianna Pawluczukowie, poza c\u00f3rk\u0105 Anastazj\u0105 (\u017con\u0105 Andrzeja B\u0142yskosza), mieli r\u00f3wnie\u017c nast\u0119puj\u0105ce dzieci urodzone w Do\u0142hobrodach: Marianna ur. 19.11.1835 (jej m\u0119\u017cem by\u0142 Efrem \u0141obacz), Adam ur. 26.03.1838 (jego \u017con\u0105 by\u0142a Marianna z d. Juszkiewicz), Pawe\u0142 ur. 26.01.1843 (jego pierwsz\u0105 \u017con\u0105 by\u0142a Natalia z d. \u0141obacz, a drug\u0105 \u017con\u0105 Marianna z d. Czury\u0142owicz, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 c\u00f3rk\u0119 Anastazj\u0119, za\u015blubion\u0105 z psalmist\u0105 cerkwi we wsi Posad\u00f3w \u2013 Teodorem Stariszko;\u00a0c\u00f3rka\u00a0Teodora\u00a0i\u00a0Anastazji \u2013 Galina\u00a0Stariszko,\u00a0urodzona\u00a024.06.1915\u00a0r.\u00a0w\u00a0Do\u0142hobrodach,\u00a0by\u0142a\u00a0malark\u0105\u00a0<\/p>\n<p>socrealistyczn\u0105; zob. <a href=\"https:\/\/socrealizm.com.ua\/gallery\/artist\/starishko-gf-1915\">https:\/\/socrealizm.com.ua\/gallery\/artist\/starishko-gf-1915<\/a> (dost\u0119p: 18.03.2023), Dominika ur. 4.12.1847 (jej m\u0119\u017cem by\u0142 Jan Mileszczuk).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref58\" name=\"_ftn58\">[58]<\/a> APL, Akta stanu cywilnego Parafii Greckokatolickiej w Do\u0142hobrodach, sygn. 6, s. 36, akt urodzenia nr 71.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref59\" name=\"_ftn59\">[59]<\/a> APL, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej we W\u0142odawie, sygn. 11, s. 2, akt zgonu nr 181.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref60\" name=\"_ftn60\">[60]<\/a> Jako dat\u0119 urodzin J\u00f3zefata B\u0142yskosza podaje si\u0119 tak\u017ce 2 maja 1876 r. Zob. Ka\u017amiruk B. W., Baj K., <em>Jubileusz 300-lecia parafii Do\u0142hobrody 1701-2001<\/em>, Do\u0142hobrody 2001, s. 115. W innych publikacjach mo\u017cna si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spotka\u0107 z dat\u0105 14.04.1876 r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref61\" name=\"_ftn61\">[61]<\/a> APL, Akta stanu cywilnego Parafii Prawos\u0142awnej w Do\u0142hobrodach, sygn. 1, s. 8, akt urodzenia nr 15.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref62\" name=\"_ftn62\">[62]<\/a> Archiwum Zak\u0142adu Historii Ruchu Ludowego w Warszawie, J. B\u0142yskosz, <em>Pami\u0119tnik Podlasiaka z minionych dni. Od roku 1904 do roku 1918<\/em>, sygn. P-177.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref63\" name=\"_ftn63\">[63]<\/a> F. Gryciuk, <em>J\u00f3zefat B\u0142yskosz. Pami\u0119tnik Podlasiaka z minionych dni. Od roku 1904 do roku 1918<\/em>, Warszawa 2017, s. 12-13.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref64\" name=\"_ftn64\">[64]<\/a> M. R. Sawa, <em>Petycja z pielgrzymki unit\u00f3w do papie\u017ca w 1904 roku<\/em>, [w:] <em>Nasza Przesz\u0142o\u015b\u0107. Studia z dziej\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i kultury katolickiej w Polsce<\/em>, red. ks. S. Rospond, Krak\u00f3w 2011, t. 115-116, s. 530-531.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref65\" name=\"_ftn65\">[65]<\/a> Franciszek Albin Symon urodzi\u0142 si\u0119 3.01.1841 r. w Dubowcu k. \u017bytomierza, jego rodzina wywodzi\u0142a si\u0119 ze szlachty wo\u0142y\u0144skiej; zm. 26.05.1918 r. w Krakowie, zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Rakowickim.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref66\" name=\"_ftn66\">[66]<\/a> Zob. F. Kuniewicz, <em>Kr\u00f3tki Pami\u0119tnik z 1904 roku Pielgrzymki unickiej do Rzymu!<\/em>, \u201eNadbu\u017ca\u0144skie S\u0142awatycze\u201d, z. 5, 2004, s. 17-29.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref67\" name=\"_ftn67\">[67]<\/a> L. Kowieski, <em>Pielgrzymka maria\u0144ska rzymskokatolik\u00f3w i unit\u00f3w podlaskich do Rzymu (25 kwietnia \u2013 11 maja 1904 r.)<\/em>, \u201eNadbu\u017ca\u0144skie S\u0142awatycze\u201d, z. 5, 2004, s. 11.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref68\" name=\"_ftn68\">[68]<\/a> J. Geresz, <em>W Korcz\u00f3wce i Olszance. Pielgrzymka do Rzymu<\/em>, <a href=\"https:\/\/echokatolickie.pl\/w-korczowce-i-olszance-pielgrzymka-do-rzymu\/\">https:\/\/echokatolickie.pl\/w-korczowce-i-olszance-pielgrzymka-do-rzymu\/<\/a> (dost\u0119p: 18.03.2023).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref69\" name=\"_ftn69\">[69]<\/a> W. Ko\u0142buk, <em>Skutki carskiego ukazu tolerancyjnego z 1905 roku na ziemi che\u0142msko-podlaskiej<\/em>, \u201eRoczniki Humanistyczne\u201d, t. XLV-XLVI, nr 7, 1997-1998, s. 240.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref70\" name=\"_ftn70\">[70]<\/a> <em>Pos\u0142owie z Podlasia. J\u00f3zef B\u0142yskosz<\/em>, \u201eOjczyzna: pismo tygodniowe z obrazkami dla wszystkich\u201d, nr 21, 1906, s. 326.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref71\" name=\"_ftn71\">[71]<\/a> F. Rzemieniuk, <em>Unici polscy 1596-1946<\/em>, Siedlce 1998, s. 23.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref72\" name=\"_ftn72\">[72]<\/a> T. Krawczak, <em>Zanim wr\u00f3ci\u0142a Polska. Martyrologium ludno\u015bci unickiej na Podlasiu w latach 1866-1905 w \u015bwietle wspomnie\u0144<\/em>, Warszawa 1994, s. 6.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref73\" name=\"_ftn73\">[73]<\/a> A. Koty\u0142\u0142o, <em>Moje wspomnienia<\/em>, Lublin 1934, s. 68.<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Bibliografia cytowa\u0144:<\/strong><\/p>\n<p>Bojarski J.P., <em>Czasy Nerona w XIX wieku pod rz\u0105dem moskiewskim, czyli ostatnie chwile unii w dyecezyi che\u0142mskiej. Fakta zebrane przez kap\u0142an\u00f3w unickich i naocznych \u015bwiadk\u00f3w<\/em>, Lw\u00f3w 1878.<\/p>\n<p>Demidowicz T., <em>Hanna \u2013 zarys dziej\u00f3w<\/em>, Bia\u0142a Podlaska 2010.<\/p>\n<p>Geresz J., <em>W Korcz\u00f3wce i Olszance. Pielgrzymka do Rzymu<\/em>, <a href=\"https:\/\/echokatolickie.pl\/w-korczowce-i-olszance-pielgrzymka-do-rzymu\/\">https:\/\/echokatolickie.pl\/w\u2013korczowce\u2013i\u2013olszance\u2013pielgrzymka\u2013do\u2013rzymu\/<\/a> (dost\u0119p: 18.03.2023).<\/p>\n<p>Gryciuk F., <em>J\u00f3zefat B\u0142yskosz. Pami\u0119tnik Podlasiaka z minionych dni. Od roku 1904 do roku 1918<\/em>, Warszawa 2017.<\/p>\n<p>Ka\u017amiruk\u00a0B.W., <em>J\u00f3zefat B\u0142yskosz, dzia\u0142acz religijno\u2013spo\u0142eczny (1876\u20131947)<\/em>, nieopublikowana praca magisterska napisana pod kierunkiem dr. Tadeusza Krawczaka na Seminarium Historii Ko\u015bcio\u0142a na Papieskim Wydziale Teologicznym w Warszawie Sekcja \u015bw. Jana Chrzciciela, maszynopis w posiadaniu autorki, Siedlce 1997.<\/p>\n<p>Ka\u017amiruk B.W., Baj K., <em>Jubileusz 300\u2013lecia parafii Do\u0142hobrody 1701\u20132001<\/em>, Do\u0142hobrody 2001.<\/p>\n<p>Ko\u0142buk W., <em>Skutki carskiego ukazu tolerancyjnego z 1905 roku na ziemi che\u0142msko\u2013podlaskiej<\/em>, \u201eRoczniki Humanistyczne\u201d, t. 45\u201346, nr 7, 1997\u20131998.<\/p>\n<p>Koty\u0142\u0142o A., <em>Moje wspomnienia<\/em>, Lublin 1934.<\/p>\n<p>Kowieski L., <em>Pielgrzymka maria\u0144ska rzymskokatolik\u00f3w i unit\u00f3w podlaskich do Rzymu (25 kwietnia \u2013 11 maja 1904 r.)<\/em>, \u201eNadbu\u017ca\u0144skie S\u0142awatycze\u201d, z. 5, 2004.<\/p>\n<p>Krawczak T., <em>Zanim wr\u00f3ci\u0142a Polska. Martyrologium ludno\u015bci unickiej na Podlasiu w latach 1866\u20131905 w \u015bwietle wspomnie\u0144<\/em>, Warszawa 1994.<\/p>\n<p>Kuniewicz F., <em>Kr\u00f3tki Pami\u0119tnik z 1904 roku Pielg\u017cymki unickiej do Rzymu!<\/em>, \u201eNadbu\u017ca\u0144skie S\u0142awatycze:, z. 5, 2004.<\/p>\n<p>Kunowska\u2013Por\u0119bna M., <em>Parafie Podlasia w \u015bwietle \u201eCho\u0142msko\u2013Warszawskogo Jeparchijalnogo Wiestnika\u201d<\/em>, [w:] <em>Martyrologia Unit\u00f3w Podlaskich w \u015bwietle najnowszych bada\u0144 naukowych<\/em>, red. J. Skowronek, U. Maksymiuk, Siedlce 1996.<\/p>\n<p><em>Lista duchowie\u0144stwa dyecezyi che\u0142mskiej obrz\u0105dku greko\u2013unickiego za rok 1863<\/em>, Warszawa 1864.<\/p>\n<p><em>Pos\u0142owie z Podlasia. J\u00f3zef B\u0142yskosz<\/em>, \u201eOjczyzna: pismo tygodniowe z obrazkami dla wszystkich\u201d, nr 21, 1906.<\/p>\n<p>Piku\u0142a P., <em>Dla nas tylko jedna droga&#8230; Pawe\u0142 Piku\u0142a i prze\u015bladowania Unit\u00f3w na Podlasiu<\/em>, Krak\u00f3w 2012.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/sanktuariumpratulin.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/Piku\u0142-P-Antologia-Paw\u0142a-Piku\u0142y.docx\">http:\/\/sanktuariumpratulin.pl\/wp\u2013content\/uploads\/2014\/02\/Piku\u0142\u2013P\u2013Antologia\u2013Paw\u0142a\u2013Piku\u0142y.docx<\/a> (dost\u0119p: 18.03.2023)<\/p>\n<p>Rzemieniuk F., <em>Unici polscy 1596\u20131946<\/em>, Siedlce 1998.<\/p>\n<p>Sawa M.R., <em>Petycja z pielgrzymki unit\u00f3w do papie\u017ca w 1904 roku<\/em>, [w:] <em>Nasza Przesz\u0142o\u015b\u0107. Studia z dziej\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i kultury katolickiej w Polsce<\/em>, t. 115\u2013116, red. ks. S. Rospond, Krak\u00f3w 2011.<\/p>\n<p>S\u0119czys E., <em>Szlachta guberni augustowskiej, lubelskiej i radomskiej wylegitymowana w Kr\u00f3lestwie Polskim w latach 1836\u20131861<\/em>, Warszawa 2018.<\/p>\n<p>Wojnarowski, M., <em>Antyminsy w kolekcji Muzeum Archidiecezjalnego im. \u015bw. J\u00f3zefa Sebastiana Pelczara Biskupa w Przemy\u015blu<\/em>, \u201ePerspektywy Kultury\u201d, t. 38, nr 3, 2022.<\/p>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mateusz Sarnacki (Warszawa) tom 21 (2023) Data publikacji wersji cyfrowej: 2.05.2023 Wersja drukowana: 20.11.2023 DOI: https:\/\/doi.org\/10.36121\/RRH.21.2023.3 Summary The oppressed. The wandering fate of Leon Horoszewicz and Andrzej B\u0142yskosz \u2013 defenders of the faith from Do\u0142hobrody In 1874, the last priest of the Uniate parish in Do\u0142hobrody, Leon Horoszewicz, had to leave the area of the [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3503","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Uciemi\u0119\u017ceni. Tu\u0142aczy los Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 do\u0142hobrodzkich obro\u0144c\u00f3w wiary - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Uciemi\u0119\u017ceni. Tu\u0142aczy los Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 do\u0142hobrodzkich obro\u0144c\u00f3w wiary - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mateusz Sarnacki (Warszawa) tom 21 (2023) Data publikacji wersji cyfrowej: 2.05.2023 Wersja drukowana: 20.11.2023 DOI: https:\/\/doi.org\/10.36121\/RRH.21.2023.3 Summary The oppressed. The wandering fate of Leon Horoszewicz and Andrzej B\u0142yskosz \u2013 defenders of the faith from Do\u0142hobrody In 1874, the last priest of the Uniate parish in Do\u0142hobrody, Leon Horoszewicz, had to leave the area of the [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-06-28T14:16:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"42 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503\",\"url\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503\",\"name\":\"Uciemi\u0119\u017ceni. Tu\u0142aczy los Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 do\u0142hobrodzkich obro\u0144c\u00f3w wiary - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg\",\"datePublished\":\"2023-04-28T18:12:47+00:00\",\"dateModified\":\"2024-06-28T14:16:01+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?lang=en\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Uciemi\u0119\u017ceni. Tu\u0142aczy los Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 do\u0142hobrodzkich obro\u0144c\u00f3w wiary\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/\",\"name\":\"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization\",\"name\":\"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego\",\"url\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg\",\"width\":1393,\"height\":727,\"caption\":\"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Uciemi\u0119\u017ceni. Tu\u0142aczy los Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 do\u0142hobrodzkich obro\u0144c\u00f3w wiary - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Uciemi\u0119\u017ceni. Tu\u0142aczy los Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 do\u0142hobrodzkich obro\u0144c\u00f3w wiary - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","og_description":"Mateusz Sarnacki (Warszawa) tom 21 (2023) Data publikacji wersji cyfrowej: 2.05.2023 Wersja drukowana: 20.11.2023 DOI: https:\/\/doi.org\/10.36121\/RRH.21.2023.3 Summary The oppressed. The wandering fate of Leon Horoszewicz and Andrzej B\u0142yskosz \u2013 defenders of the faith from Do\u0142hobrody In 1874, the last priest of the Uniate parish in Do\u0142hobrody, Leon Horoszewicz, had to leave the area of the [&hellip;]","og_url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503","og_site_name":"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz","article_modified_time":"2024-06-28T14:16:01+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"42 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503","name":"Uciemi\u0119\u017ceni. Tu\u0142aczy los Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 do\u0142hobrodzkich obro\u0144c\u00f3w wiary - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg","datePublished":"2023-04-28T18:12:47+00:00","dateModified":"2024-06-28T14:16:01+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#primaryimage","url":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg","contentUrl":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ksiadz.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=3503#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?lang=en"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Uciemi\u0119\u017ceni. Tu\u0142aczy los Leona Horoszewicza i Andrzeja B\u0142yskosza \u2013 do\u0142hobrodzkich obro\u0144c\u00f3w wiary"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/","name":"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization","name":"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg","contentUrl":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg","width":1393,"height":727,"caption":"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego"},"image":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3503"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3969,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3503\/revisions\/3969"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}