{"id":2964,"date":"2021-09-28T17:36:31","date_gmt":"2021-09-28T17:36:31","guid":{"rendered":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964"},"modified":"2021-11-06T19:29:25","modified_gmt":"2021-11-06T19:29:25","slug":"albert-johann-goldgruber-zbrodnicza-dzialalnosc-kapitana-zandarmerii-niemieckiej-na-powiaty-bialski-pulawski-i-radzynski-w-latach-1939-1944","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964","title":{"rendered":"Albert Johann Goldgruber. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 kapitana \u017candarmerii niemieckiej na powiaty bialski, pu\u0142awski i radzy\u0144ski w latach 1939-1944"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><span style=\"color: #800000;\"><strong>Damian Sitkiewicz<\/strong><\/span><\/li>\n<li>Oryginalna wersja cyfrowa 30.09.2021<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/druk_sitkiewicz_rrh19_2021.pdf\">Wersja drukowana 5.11.2021<\/a><\/li>\n<li>DOI: 10.36121\/RRH.SITKIEWICZ.19.2021<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p>Albert Johann Goldgruber urodzi\u0142 si\u0119 14 lipca 1902 r. w Wiener Neustadt, by\u0142 Austriakiem, majorem \u017candarmerii, synem Karola i Marii z domu Konfeld, katolikiem pochodzenia mieszcza\u0144skiego. Mia\u0142 wykszta\u0142cenie \u015brednie, by\u0142 \u017conaty, mia\u0142 tr\u00f3jk\u0119 dzieci<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. W dokumentach z prowadzonego po II wojnie \u015bwiatowej procesu s\u0105dowego znajdziemy z kolei informacj\u0119, \u017ce by\u0142 wyznawc\u0105 Niemieckiej Nauki Wiary (wierz\u0105cy w Boga &#8211; gottgl\u00e4ubig)<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>, czasami podawa\u0142, \u017ce jest niewierz\u0105cy<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p>Posiada\u0142 wykszta\u0142cenie \u015brednie. Od stycznia 1930 r. do pa\u017adziernika 1933 r. by\u0142 zatrudniony jako \u017candarm na posterunkach \u017candarmerii na terenie Austrii. Nast\u0119pnie od pa\u017adziernika 1933 r. do lipca 1935 r. uczestniczy\u0142 w kursach dla \u017candarm\u00f3w prowadzonych w Grazu, po odbyciu kt\u00f3rych przeniesiono go do Salzburga, gdzie pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 do lutego 1939 r. Wtedy oddelegowano go do Wiednia, gdzie przebywa\u0142 do listopada 1939 r.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> Od wrze\u015bnia do pa\u017adziernika 1938 r. s\u0142u\u017cy\u0142 jako feldgendarmerietruppenf\u00fchrer przy XVIII Korpusie Wehrmachtu w miejscowo\u015bci Znojmo na Morawach<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>. By\u0142\u00a0 cz\u0142onkiem SS i NSDAP. Do pierwszej z tych organizacji wst\u0105pi\u0142 w maju 1938 r., do drugiej 1 czerwca 1941<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p>Od listopada 1939 r. do sierpnia 1943 r. by\u0142 szefem \u017candarmerii niemieckiej w stopniu hauptsturmf\u00fchrera (kapitna) w Bia\u0142ej Podlaskiej z siedzib\u0105 w Radzyniu Podlaskim<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>. Plac\u00f3wka ta obejmowa\u0142a swoim zasi\u0119giem powiaty: Bia\u0142a Podlaska, Pu\u0142awy i Radzy\u0144 Podlaski<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>. Struktura \u017candarmerii prezentowa\u0142a si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: organizacja podlega\u0142a Sicherheitspolizei (SIPO); najni\u017cszym szczeblem by\u0142y posterunki podlegaj\u0105ce dow\u00f3dcom pluton\u00f3w, kt\u00f3rych z kolei podporz\u0105dkowano komendantowi okr\u0119gu. Ten ostatni podlega\u0142 szefowi umocowanego na poziomie okr\u0119gu (dystryktu), nad kt\u00f3rym z kolei sta\u0142 ju\u017c jedynie gubernator<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/p>\n<p>Siedziba \u017candarmerii niemieckiej na trzy wspomniane powiaty znajdowa\u0142a si\u0119 najpierw w Lubartowie (od grudnia 1939 r. do 3 lutego 1940 r.), a nast\u0119pnie, do ko\u0144ca okupacji niemieckiej, w Radzyniu. B\u0119d\u0105c szefem \u017candarmerii w Radzyniu mia\u0142 A. Goldgruber nadz\u00f3r s\u0142u\u017cbowy i kontrol\u0119 nad trzema za\u0142ogami \u017candarmerii w wymienionych powy\u017cej powiatach. Podw\u0142adnych delegowa\u0142 do pomocy administracji niemieckiej. Polega\u0142a ona na t\u0119pieniu nielegalnego handlu, aresztowaniu i wysy\u0142aniu os\u00f3b spo\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci na przymusowe prace do Niemiec, \u015bci\u0105gniu przymusowych kontyngent\u00f3w oraz asystowaniu przy egzekucjach publicznych wykonywanych przez funkcjonariuszy gestapo<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.<\/p>\n<p>Do podstawowego zakresu obowi\u0105zk\u00f3w komendanta okr\u0119gu \u017candarmerii nale\u017ca\u0142a kontrola posterunk\u00f3w i pluton\u00f3w. Warto jednocze\u015bnie zaznaczy\u0107, \u017ce prawo wydawania polece\u0144 dow\u00f3dcom pluton\u00f3w i posterunk\u00f3w przys\u0142ugiwa\u0142o tak\u017ce kreishauptmannom. Polecenia wykonywania tzw. \u201e\u0142apanek\u201d mia\u0142 prawo wydawa\u0107 Arbeitsamt wprost szefom posterunk\u00f3w<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>.<\/p>\n<p>Na terenie trzech powiat\u00f3w, wedle dokument\u00f3w s\u0105dowych, istnia\u0142o 14 podleg\u0142ych plac\u00f3wek, natomiast Andrzej Naruk, autor monografii po\u015bwi\u0119conej \u017candarmerii na Lubelszczy\u017anie, wymienia 11 posterunk\u00f3w podleg\u0142ych 3 plutonom, kt\u00f3rym z kolei mia\u0142 prawo wydawa\u0107 komendy A. Goldgruber:<\/p>\n<ul>\n<li>pluton \u017candarmerii w Radzyniu, posterunki w Radzyniu, \u0141ukowie, Mi\u0119dzyrzecu i Parczewie;<\/li>\n<li>pluton \u017candarmerii w Pu\u0142awach, posterunki w Irenie, Michowie, Opolu i Pu\u0142awach;<\/li>\n<li>pluton w Bia\u0142ej Podlaskiej, posterunki w Bia\u0142ej Podlaskiej, Choty\u0142owie i Wisznicach<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Opr\u00f3cz zarysowanych kompetencji komendant okr\u0119gu kontrolowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c posterunki Polnische Polizei<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>. Franciszek Dobromirski, komendant powiatowy tej formacji z terenu \u0141ukowa, zeznawa\u0142:<\/p>\n<p>&#8222;By\u0142em komendantem policji polskiej w \u0141ukowie. Pami\u0119tam oskar\u017conego [Goldgruber by\u0142 s\u0105dzony po wojnie przez s\u0105d Rzeczpospolitej Polskiej \u2013 przyp. D.S.] jak przyjecha\u0142 na kontrol\u0119 posterunku. By\u0142 on w randze kapitana, jako komendant \u017candarmerii na trzy powiaty. Podczas kontroli interesowa\u0142 si\u0119 stanem bezpiecze\u0144stwa, aprowizacj\u0105 i innymi rzeczami. Po tym jak zosta\u0142em przeniesiony do Radzynia, to z kontrol\u0105 u mnie nie by\u0142, a je\u017adzi\u0142 sprawdza\u0107 posterunki w terenie. Komendanci posterunk\u00f3w m\u00f3wili o oskar\u017conym dobrze [\u2026]&#8221;<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>.<\/p>\n<p>Z drugiej za\u015b strony Franciszek Dobromirski w zeznaniu z\u0142o\u017conym 9 kwietnia 1946 r. w S\u0105dzie Grodzkim w \u0141ukowie ocenia\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Alberta Goldgrubera jako zbrodnicz\u0105<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>.<\/p>\n<p>Po wojnie w Polsce w S\u0105dzie Okr\u0119gowym w Siedlcach toczy\u0142 si\u0119 proces Alberta Goldgrubera, w kt\u00f3rym zosta\u0142 skazany na 8 lat pozbawienia wolno\u015bci, przy czym oskar\u017cono go o zbrodnicze dzia\u0142ania prowadzone na Podlasiu. Albert Goldgruber w czasie pe\u0142nienia funkcji komendanta mieszka\u0142 w domu in\u017cyniera drogowego Czes\u0142awa Ma\u0144ko, dozorc\u0105 tego domu by Ignacy Budzi\u0144ski<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>. Wedle zezna\u0144 Ignacego Budzi\u0144skiego, komendant \u017candarmerii mia\u0142 pomaga\u0107 ludziom, szczeg\u00f3lnie szmuglerom \u2013 mia\u0142 zwolni\u0107 z aresztu cz\u0142owieka o nazwisku Klepka, a tak\u017ce jak\u0105\u015b kobiet\u0119 z \u0141ukowa<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>. Brak \u017ar\u00f3de\u0142 odn\u015bnie oskar\u017ce\u0144 dotycz\u0105cych jego udzia\u0142u w zbrodniach na terenie \u0141ukowa<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>. Do kwestii kary oraz winy A. Goldgrubera odniesiemy si\u0119 w innym fragmencie niniejszego artyku\u0142u, tymczasem za\u015b przedstawmy g\u0142\u00f3wne zr\u0119by jego zbrodniczej dzia\u0142alno\u015bci prowadzonej na terenie powiatu radzy\u0144skiego.<\/p>\n<p>Wiosn\u0105 1942 r., razem z podleg\u0142ymi \u017candarmami, bra\u0142 udzia\u0142 w aresztowaniu gospodarza Franciszka Sikory, kt\u00f3rego oskar\u017cano o niewykonanie kontyngentu rolnego. Z inicjatywy Goldgrubera zosta\u0142 on wywieziony i osadzony w obozie koncentracyjnym na Majdanku<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>. Sikora szcz\u0119\u015bliwie prze\u017cy\u0142 wojn\u0119, dzi\u0119ki czemu m\u00f3g\u0142 z\u0142o\u017cy\u0107 zeznania. Oddajmy mu g\u0142os:<\/p>\n<p>&#8222;Dnia 8 wrze\u015bnia 1942 r. wysiedlono mnie z gospodarstwa. Oskar\u017cy\u0142a mnie Michalakowa Stanis\u0142awa, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142em zatarg z powodu dzia\u0142u maj\u0105tku. Oskar\u017cy\u0142a mnie do w\u00f3jta Jana Dobrosia, a on do \u017candarmerii, kt\u00f3rzy wpierw mnie wyrzucili z gospodarstwa, a 16 wrze\u015bnia 1942 r. przyjecha\u0142a \u017candarmeria z Radzynia i mnie aresztowa\u0142a, i wywioz\u0142a do Mi\u0119dzyrzeca, gdzie siedzia\u0142em 5 dni. Nast\u0119pnie przewieziono mnie z powrotem do Radzynia, gdzie w areszcie przesiedzia\u0142em 3 tygodnie. Z Radzynia zosta\u0142em przetransportowany na Zamek do Lublina, sk\u0105d po miesi\u0105cu czasu skierowano mnie do obozu w Majdanku. [\u2026] Podczas pobytu w areszcie w Radzyniu by\u0142em bity i szczuty psem. Oficer \u017candarm mnie nim szczu\u0142. Oskar\u017cony [Albert Johann Goldgruber \u2013 przyp. D.S.] by\u0142 i szczu\u0142 mnie psem. Z fotografii poznaj\u0119 oskar\u017conego. W areszcie [\u2026] ganiali r\u00f3wnie\u017c po celi, kazali w\u0142azi\u0107 na prycze i pod prycze i kto robi\u0142 to powoli, to dostawa\u0142 baty. Po takiej zabawie kazali nam dzi\u0119kowa\u0107. Oskar\u017cony podczas takiej zabawy by\u0142 obecny i jak pies mnie ugryz\u0142 to te\u017c by\u0142. \u017bandarmi bili kijami albo gum\u0105. Oskar\u017cony tylko sta\u0142 i co\u015b szwargota\u0142 do ps\u00f3w po niemiecku&#8221;<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>. \u015awiadkowie tamtych wydarze\u0144 uznali A. Goldgrubera za sadyst\u0119.<\/p>\n<p>R\u00f3wnie\u017c wiosn\u0105 1942 r., jak w przypadku Franciszka Sikory, w Radzyniu wraz z podleg\u0142ymi mu \u017candarmami doprowadzi\u0142 do aresztowania i osadzenia wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rych szczu\u0142 psem i zmusza\u0142 do intensywnych i uci\u0105\u017cliwych \u0107wicze\u0144 fizycznych<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>.<\/p>\n<p>Kolejna akcja, w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142 okr\u0119gowy komendant \u017candarmerii, mia\u0142a miejsce 17 pa\u017adziernika 1942 r. we wsi K\u0105kolewnica. Dowodzi\u0142 ni\u0105 w\u0142a\u015bnie Albert Goldgruber. Tego dnia do K\u0105kolewnicy przyby\u0142 samoch\u00f3d wraz z 40 uzbrojonymi \u017candarmami<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>. W czasie dzia\u0142a\u0144 operacyjnych \u017candarmi otoczyli wie\u015b i zatrzymali blisko 100 os\u00f3b. Spo\u015br\u00f3d nich Goldruber aresztowa\u0142 12 gospodarzy, mi\u0119dzy innymi: Tadeusza Bieleckiego, W\u0142adys\u0142awa J\u00f3\u017awiaka, Adolfa Komonia, Franciszka Ocies\u0119, Czes\u0142awa Buca, J\u00f3zefa K\u0142osa i Mariana Grzywacza. Niemcy byli uzbrojeni w maszynowe i r\u0119czne karabiny<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a>. Ch\u0142op\u00f3w aresztowano pod zarzutem przynale\u017cno\u015bci do antyniemieckiej partyzantki oraz wysadzania poci\u0105g\u00f3w. Nast\u0119pnie pognano ludzi do miejscowej szko\u0142y, sk\u0105d wyselekcjonowan\u0105 dwunastk\u0119 wywieziono do wi\u0119zienia w Radzyniu i na Majdanek<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a>. Powr\u00f3cili jedynie Tadeusz Bielecki i Marian Grzywacz<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a>.<\/p>\n<p>K\u0105kolewnica sta\u0142a si\u0119 miejscem tak\u017ce innego tragicznego wydarzenia z udzia\u0142em Goldgrubera dosz\u0142o w marcu 1943 r. Do wsi przyby\u0142a \u017candarmeria wraz z komendantem oraz szefem radzy\u0144skiego gestapo Fritzem Adolfem Fischerem, celem odbycia \u201eposiedzenia\u201d Policyjnego S\u0105du Dora\u017anego nad oskar\u017conym o nielegalny ub\u00f3j Wac\u0142awem Ka\u0142uszy\u0144skim. Przewodnicz\u0105cym Policyjnego S\u0105du Dora\u017anego by\u0142 Arnold Goldgruber, kt\u00f3ry oskar\u017conego skaza\u0142 w mordzie s\u0105dowym na \u015bmier\u0107. Po og\u0142oszeniu wyroku, Wac\u0142aw Ka\u0142uszy\u0144ski zosta\u0142 rozstrzelany 6 marca 1943 r.<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a> Wyrok wykona\u0142 Adolf Dykow i prawdopodobnie jeszcze jeden \u017candarm<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a>. Opr\u00f3cz sprawy nielegalnego uboju, w powojennych zeznaniach pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce inne powody u\u015bmiercenia Ka\u0142uszy\u0144skiego \u2013 niezgoda na prac\u0119 jako konfident niemieckich s\u0142u\u017cb<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a>. Inne zeznania m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce W. Ka\u0142uszy\u0144ski zosta\u0142 wydany przez jednego z agent\u00f3w gestapo. M\u00f3wiono tak\u017ce, i\u017c zosta\u0142 zabity poniewa\u017c kontaktowa\u0142 si\u0119 z gestapo i \u201eza du\u017co wiedzia\u0142\u201d. Do jego restauracji przychodzili zar\u00f3wno gestapowcy jak i partyzanci<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a>.<\/p>\n<p>W trakcie odbywania s\u0142u\u017cby na Podlasiu Arnold Goldgruber z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek w sprawie przeniesienia w inne miejsce, w wyniku czego w sierpniu 1943 r. znalaz\u0142 si\u0119 w Wiedniu, gdzie rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 jako referent motoryzacyjny \u017candarmerii<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a>. W lutym 1944 r. zosta\u0142 awansowany do stopnia majora SS (sturmbannf\u00fchrera)<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a>. Tu\u017c po zako\u0144czeniu wojny mieszka\u0142 w Leoben w Styrii w Austrii,\u00a0 a tak\u017ce w Fritzens w Tyrolu<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a>. Zosta\u0142 zatrzymany przez 7 Armi\u0119 Ameryka\u0144sk\u0105 28 maja 1945 r. w Insbrucku i przetrzymywany w obozie nr 78<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a>. Ekstradowany z Dachau do Polski zosta\u0142 27 lutego 1947 r. W kraju znalaz\u0142 si\u0119 1 marca 1947 r.<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a> 31 lipca 1947 r. zosta\u0142 osadzony w wi\u0119zieniu w Siedlcach<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a>.<\/p>\n<p>Przed S\u0105dem Okr\u0119gowym w Siedlcach toczy\u0142 si\u0119 przeciwko niemu proces s\u0105dowy. Za czyny przest\u0119pcze uznano przynale\u017cno\u015b\u0107 Alberta Johanna Goldgrubera do SS oraz przewodniczenie S\u0105dowi Specjalnemu, kt\u00f3ry wyda\u0142 wyrok \u015bmierci na Wac\u0142awa Ka\u0142uszy\u0144skiego<a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a>. W uzasadnieniu wyroku czytamy, \u017ce Goldgruber nie bra\u0142 udzia\u0142 w aresztowaniu Franciszka Sikory, natomiast zarz\u0105dzenia o wywiezieniu i osadzeniu go w obozie koncentracyjnym zosta\u0142y wydane przez komendanta powiatowego \u017candarmerii w Radzyniu Wilhelma Eifferta na rozkaz starosty powiatowego, na skutek niedostarczenia przez F. Sikor\u0119 kontyngentu. Wedle uzasadnienia, Goldhruber nie bra\u0142 udzia\u0142u zar\u00f3wno w zn\u0119caniu si\u0119 nad wspomnianym Sikor\u0105 jak\u00a0 i w aresztowaniu 17 pa\u017adziernika 1942 r. 12 gospodarzy<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a>.<\/p>\n<p>Arnold Goldgruber na mocy wyroku z 19 marca 1948 r. wydanego przez s\u0105d w sk\u0142adzie: przewodnicz\u0105cy s\u0119dzia C. Kosi\u0144ski; \u0142awnicy: N. Cielem\u0119cki, W. Kowalewski; protokolant W. Iwanowski, w obecno\u015bci oskar\u017cyciela publicznego wiceprokuratora A. Chr\u00f3\u015bcickiego, zosta\u0142 skazany za przest\u0119pstwo przewidziane w art. 4 \u00a7 1 i 4 pkt b; art. 5 \u00a7 2 i art. 7 Dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. (Dz. U. R. P. nr 69\/46, poz. 377), na 3 lata wi\u0119zienia oraz pozbawienia praw publicznych obywatelskich praw honorowych na przeci\u0105g dw\u00f3ch lat oraz na 7 lat wi\u0119zienia z pozbawieniem praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na przeci\u0105g lat pi\u0119ciu \u2013 za przest\u0119pstwo przewidziane w art. 1 ust. 1 Dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. przy zastosowaniu art. 5 \u00a7 2 tego\u017c Dekretu w zwi\u0105zku z art. 59 \u00a7 1 lit. K.K. Na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolno\u015bci zaliczono Goldgruberowi tymczasowe aresztowanie od dnia 26 lipca 1947 r. do dnia 19 marca 1948 r. Zwolniono go tak\u017ce z op\u0142at s\u0105dowych i uiszczenia koszt\u00f3w post\u0119powania<a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a>. S\u0105d nie zaliczy\u0142 mu czasokresu pozbawienia wolno\u015bci przed 26 lipca 1947 r. na terenie Polski i w ameryka\u0144skiej strefie okupacyjnej w Austrii wobec braku ku temu podstaw w obowi\u0105zuj\u0105cych w\u00f3wczas przepisach prawnych<a href=\"#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a>. \u0141\u0105czna kara opiewa\u0142a na 8 lat pozbawieni wolno\u015bci<a href=\"#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a>. Skazany odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do S\u0105du Najwy\u017cszego, kt\u00f3ry jednak na rozprawie kasacyjnej w dniu 29 lipca 1948 r. podtrzyma\u0142 wyrok S\u0105d Okr\u0119gowego<a href=\"#_ftn41\" name=\"_ftnref41\">[41]<\/a>.<\/p>\n<p>Kar\u0119 odbywa\u0142 wi\u0119zieniu w Cieszynie, nast\u0119pnie przeniesiono go do zak\u0142adu karnego w Strzelcach Opolskich i Wadowicach<a href=\"#_ftn42\" name=\"_ftnref42\">[42]<\/a>. Wed\u0142ug naczelnika wi\u0119zienia w Strzelcach Opolskich, Arnold Goldgruber by\u0142 wi\u0119\u017aniem ma\u0142o zdyscyplinowanym. Karano go dyscyplinarnie za niewykonywanie polece\u0144 prze\u0142o\u017conych. Nie by\u0142 r\u00f3wnie\u017c zatrudniany do prac w zak\u0142adzie karnym, gdy\u017c \u2013 jak wyrazi\u0142 si\u0119 naczelnik wi\u0119zienia \u2013 nie by\u0142o dla niego odpowiedniego zaj\u0119cia<a href=\"#_ftn43\" name=\"_ftnref43\">[43]<\/a>. Wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107 14 marca 1955 r.<a href=\"#_ftn44\" name=\"_ftnref44\">[44]<\/a> Dalsze jego losy nie s\u0105 znane.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u00a0<\/strong><strong>Za\u0142\u0105cznik 1. Protok\u00f3\u0142 konfrontacji Aleksandra G\u0142owniaka i Alberta Goldgrubera <\/strong><\/p>\n<p>Wiceprokurator V rejonu<\/p>\n<p>S\u0105du Ukr\u0119gowego w Siedlcach<\/p>\n<p>Nr akt V DS. 196\/47<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Protok\u00f3\u0142 konfrontacji<\/p>\n<p>Dnia 6 grudnia 1947 r. w Siedlcach Wiceprokurator V Rejonu Prokuratury S\u0105du Okr\u0119gowego w Siedlcach z siedzib\u0105 w Siedlcach, w osobie Wiceprokuratora S\u0105du Apelacyjnego Aleksandra Chr\u00f3\u015bcickiego z udzia\u0142em protokolantki W\u0142odarek i przy udziale t\u0142umacza Antoniego Nowaka, na mocy art. 20 przep. wprow. KPK przes\u0142ucha\u0142 i skonfrontowa\u0142 ni\u017cej wymienionego \u015bwiadka z podejrzanym Albertem Goldgruberem, po uprzedzeniu \u015bwiadka o odpowiedzialno\u015bci karnej za fa\u0142szywe zeznania, po czym \u015bwiadek zezna\u0142 co nast\u0119puje: imi\u0119 i nazwisko Aleksander G\u0142owniak, lat 38, imiona rodzic\u00f3w \u2013 Jacenty i Karolina, miejsca zamieszkania \u2013 Radzy\u0144, zaj\u0119cia \u2013 przedsi\u0119biorca, wyznanie\u00a0 &#8211; rzymskokatolickie, karalno\u015b\u0107 \u2013 niekarany, stosunek do stron \u2013 obcy. By\u0142em agronomem gromadzkim w czasie okupacji niemieckiej we wsi K\u0105kolewnica,\u00a0 kierownikiem Sp\u00f3\u0142dzielni w tej\u017ce wsi. W zwi\u0105zku z moimi czynno\u015bciami, jako agronom mia\u0142em kontakt z podejrzanym Goldgruberem i widywa\u0142em go cz\u0119sto. By\u0142 on szefem nie tylko nad \u017candarmeri\u0105 radzy\u0144ska, lecz r\u00f3wnie\u017c nad bialsk\u0105, lubartowsk\u0105. Dnia 17 pa\u017adziernika 1942 r., znajdowa\u0142em si\u0119 na zebraniu czyli na odprawie agronom\u00f3w gminnych w K\u0105kolewnicy. Podczas tego zebrania, niespodziewanie dla nas, mieszka\u0144c\u00f3w K\u0105kolewnicy, przyjecha\u0142 podejrzany Albert Goldgruber z kilkoma innymi oficerami \u017candarmerii i zatrzymali si\u0119 przed Urz\u0119dem Gminnym. W zwi\u0105zku z tym przyjazdem \u017candarm\u00f3w zaniepokoili\u015bmy si\u0119 i przerwali\u015bmy posiedzenie. Wyszed\u0142em razem z innymi uczestnikami zebrania na ulic\u0119 i tam stwierdzi\u0142em, \u017ce przyby\u0142 kpt. \u017candarmerii Goldgruber z kilkoma oficerami mi nieznanymi. Po 15 minutach przyby\u0142y trzy ci\u0119\u017carowe samochody wype\u0142nione \u017candarmami\u00a0 &#8211; podw\u0142adnymi Goldgrubera. Z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 twierdz\u0119, \u017ce byli to \u017candarmi, a nie gestapowcy, nadmieniam, \u017ce w\u015br\u00f3d tych \u017candarm\u00f3w zauwa\u017cy\u0142em kilku Ukrai\u0144c\u00f3w. Wszyscy \u017candarmi i Ukrai\u0144cy byli uzbrojeni w karabiny zwyczajne i maszynowe. Wszystkich og\u00f3\u0142em \u017candarm\u00f3w by\u0142o oko\u0142o 60 os\u00f3b. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce Goldgruber by\u0142 na czele tego oddzia\u0142u &#8211; by\u0142 dow\u00f3dc\u0105. Pracowa\u0142em w\u00f3wczas w konspiracji \u2013 Batalionach Ch\u0142opskich i zacz\u0105\u0142em obserwowa\u0107 wdro\u017con\u0105 akcj\u0119 przez Goldgrubera na terenie naszej wsi. Z polecenia Goldrubera \u017candarmii otoczyli wie\u015b i rozpocz\u0119li aresztowania w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w K\u0105kolewnicy. Wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 tych mieszka\u0144c\u00f3w, to jest oko\u0142o 100 os\u00f3b sp\u0119dzili pod szko\u0142\u0119. Wobec tych aresztowa\u0144 zbieg\u0142em razem z innymi gospodarzami i ukry\u0142em si\u0119 w s\u0105siednim lesie i w ten spos\u00f3b ocala\u0142em. Nast\u0119pnie \u017candarmi po przeprowadzeniu selekcji w\u015br\u00f3d aresztowanych zatrzymali dwunastu gospodarzy w charakterze zak\u0142adnik\u00f3w, wywo\u017c\u0105c ich do Radzynia, a nast\u0119pnie do obozu na Majdanek, sk\u0105d powr\u00f3ci\u0142 tylko jeden zaaresztowany Bielecki Tadeusz, pozostali za\u015b, mi\u0119dzy innymi: W\u0142adys\u0142aw J\u00f3\u017awik, Aleksander Komo\u0144, Wac\u0142aw Ociesa, Czes\u0142aw Buc (przybrane nazwisko Matejuk), J\u00f3zef K\u0142os i sze\u015bciu innych, nazwisk nie pami\u0119tam nie powr\u00f3ci\u0142o. Wszyscy oni byli aresztowani pod zarzutem kontaktowania si\u0119 z partyzantami, przebywaj\u0105cymi w\u00f3wczas w pobliskim lesie k\u0105kolewnickim. \u015awiadkowi Aleksandrowi G\u0142owniakowi postawiony zosta\u0142 do oczu podejrzany Goldgruber, poczem \u015bwiadek o\u015bwiadczy\u0142: w osobie Goldgrubera poznaj\u0119 tego oficera \u017candarmerii niemieckiej, kt\u00f3ry w dniu 17 pa\u017adziernika 1942 r. bra\u0142 czynny udzia\u0142 w akcji aresztowania dwunastu zak\u0142adnik\u00f3w. Poznaj\u0119 go po jego postawie i twarzy. Podejrzany za\u015b Albert Goldgruber o\u015bwiadczy\u0142, \u015bwiadka G\u0142owniaka \u2013 nie znam i nie widzia\u0142em go nigdy i w \u017cadnej akcji aresztowania gospodarzy w charakterze zak\u0142adnik\u00f3w na terenie wsi K\u0105kolewnica\u00a0 w dniu 17 pa\u017adziernika 1942 r. udzia\u0142u nie bra\u0142em, \u017ce \u017cadnych rozkaz\u00f3w aresztowania ludno\u015bci polskiej od w\u0142adz swoich nie otrzyma\u0142em i sam r\u00f3wnie\u017c rozkaz\u00f3w swoim podw\u0142adnych do aresztowania nie wydawa\u0142em, gdy\u017c to nie le\u017ca\u0142o w ramach mojej kompetencji, w lipcu 1943 r. opu\u015bci\u0142em Radzy\u0144 i wyjecha\u0142em na sta\u0142e do Wiednia, gdzie pracowa\u0142em w \u017candarmerii w Wiedniu. Pe\u0142ni\u0105c obowi\u0105zki szefa \u017candarmerii by\u0142em kilka razy w K\u0105kolewnicy tylko na kontroli polskiej policji. Odczytane mi zeznanie \u015bwiadka Aleksandra G\u0142owniaka jest niezgodne z prawd\u0105 o czym \u015bwiadczy i ta okoliczno\u015b\u0107, \u017ce Ukrai\u0144cy nigdy nie byli czynni razem z \u017candarmeri\u0105 niemieck\u0105. Odczytano w t\u0142umaczeniu.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 konfrontacji, k. 259-259v.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Za\u0142\u0105cznik 2. Wniosek dzieci Alberta Johanna Goldgrubera do Prezydenta Boles\u0142awa Bieruta w sprawie u\u0142askawienia ich ojca<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Do Boles\u0142awa Bieruta<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Warszawa<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Belweder<\/p>\n<ol>\n<li>Berta Goldgruber, czeladniczka u fotografa, Wiener-Neustadt, Wienerstrasse 15;<\/li>\n<li>Marianna Goldgruber, praktykantka u destylatora, Peter Tunnner Starasse 9;<\/li>\n<li>Kurt Goldgruber, ucze\u0144 szko\u0142y powszechnej, Bad Fischau, Haupstrasse 91,<\/li>\n<\/ol>\n<p>prosz\u0105 jak najuprzejmiej o darowanie ojcu, Albertowi Goldgruberowi, w drodze \u0142aski reszty kary, na kt\u00f3r\u0105 zosta\u0142 skazany wyrokiem Najwy\u017cszego S\u0105du Ludowego<a href=\"#_ftn45\" name=\"_ftnref45\">[45]<\/a>, a kt\u00f3r\u0105 odsiaduje pocz\u0105tkowo w zak\u0142adzie karnym CWK Strzelce Opolskie a ostatnio w Wadowicach.<\/p>\n<p>Ojciec nasz, Albert Goldgruber, syn Karola i Marii ma\u0142\u017conk\u00f3w Goldgruber, urodzony dnia 14 lipca 1902 r. (major \u017candarmerii), zosta\u0142 podczas okupacji niemieckiej wbrew swej woli s\u0142u\u017cbowo przeniesiony na teren Polski, mimowolnie do Radzynia ko\u0142o Lublina, gdzie przebywa\u0142 od 1940 do 1943 r., po czym zosta\u0142 na skutek swojej pro\u015bby przeniesiony z powrotem do Austrii, gdzie pe\u0142ni\u0142 dalsz\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 kolejno w Wiedniu, w Grazu i Loeben, a pod koniec wojny w 1945 r. mieszka\u0142 razem z nami w Fritzens-Wattens w Tyrolu i tam zosta\u0142 na fa\u0142szyw\u0105 denuncjacj\u0119<a href=\"#_ftn46\" name=\"_ftnref46\">[46]<\/a> wrogo nastawionych os\u00f3b, zaaresztowany przez Amerykan\u00f3w i odstawiony do Dachau, gdzie przebywa\u0142 1 rok, a potem ekstradowany do Polski, gdzie zosta\u0142 skazany przez Trybuna\u0142 Ludowy po my\u015bli dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. na 8 lat pozbawienia wolno\u015bci, przy czym zosta\u0142 mu zaliczony czas sp\u0119dzony w areszcie \u015bledczym to jest od 14 marca 1947 r. do 29 wrze\u015bnia 1948 r., nie zosta\u0142 natomiast wliczony czas porzebyty w Dachau. Ojecie nasz odsiedzia\u0142 tedy licz\u0105c od dnia 14 marca 1947 r. 5 lat i 5 miersi\u0119cy, a gdyby mu by\u0142 zaliczony czas sp\u0119dzony\u00a0 w Dachau, to ponad 7 lat.<\/p>\n<p>Z uwagi na to, \u017ce w roku 1948 matka nasza zmar\u0142a i \u017ce od tego czasu tu\u0142amy si\u0119 u obcych ludzi, dalej z uwagi na to, \u017ce ojciec nasz jako oficer \u017candarmerii nie m\u00f3g\u0142 sprzeciwi\u0107 si\u0119 odkomenderowaniu go do s\u0142u\u017cby w przest\u0119pczej organizacji SD na terenie Polski, gdy\u017c w przeciwnym razie grozi\u0142o mu ze strony w\u0142adz niemieckich rozstrzelanie za sabota\u017c,\u00a0 z uwagi na to, \u017ce z pewno\u015bci\u0105 w wykonywaniu na\u0142o\u017conego mu obowi\u0105zku s\u0142u\u017cbowego stara\u0142 si\u0119 o ile mo\u017cno\u015bci nikomu nie zaszkodzi\u0107 gdy\u017c wszyscy, kt\u00f3rzy go znaj\u0105, za\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce by\u0142 on dobrym i uczynnym cz\u0142owiekiem w ka\u017cdej sytuacji oraz z uwagi na to, \u017ce my dzieci jego t\u0119sknimy za nim bardzo i pragn\u0119li\u015bmy m\u00f3c by\u0107 jak najrychlej przy nim, a nie tu\u0142a\u0107 si\u0119 po obcych ludziach, pozwalamy\u00a0 sobie jak najgor\u0119cej prosi\u0107 przezacnego Obywatela Prezydenta o darowanie ojcu w drodze \u0142aski reszty kary, czyni\u0105c nas przez to szcz\u0119\u015bliwymi.<\/p>\n<p>Z najg\u0142\u0119bszym powa\u017caniem<\/p>\n<p>Leoben-Wiener Neustadt=Bad Fischau<\/p>\n<p>Dnia 15 sierpnia 1952 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Marianna Goldgruber,<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Berta Goldgruber,<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Kurt Goldgruber, ich opiekun<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: AIPN GK 284\/37, k. 388-389.<\/p>\n<p><strong>Przypisy:<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Archiwum Instytut Pami\u0119ci Narodowej w Warszawie (dalej: AIPN) GK 284\/37, k. 11, 330; tam\u017ce, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy\u00a0 w Siedlcach, 19 marca 1948 r., s. 61v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> AIPN GK 284\/37, Report of Preliminary Interrogation, Seventh Army Internment, camp 72, Ludwigsburg, 16 lipca 1945 r., k. 155.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> AIPN BU 2449\/1 (Centralny Zarz\u0105d Wi\u0119ziennictwa Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci w Warszawie 1956-1969), Kartoteka skazanych, Karta Goldgrubera Alberta.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy\u00a0 w Siedlcach, 19 marca 1948 r., s. 61v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> AIPN GK 284\/37, Report of Preliminary Interrogation, Seventh Army Internment, camp 72, Ludwigsburg, 16 lipca 1945 r., k. 146.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> AIPN GK 284\/37, Akt oskar\u017cenia przeciwko Albertowi Johannowi Goldgruberowi, Siedlce, 27 stycznia 1948 r., k. 5-6.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Archiwum Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Krakowie, sygn. IPN Kr 488\/5 (Kartoteka osobowa pracownik\u00f3w i funkcjonariuszy niemieckich z okresu II wojny \u015bwiatowej z lat 1939-1944 (Okr\u0119gowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu-Instytut Pami\u0119ci Narodowej w Krakowie), Karta Goldgrubera \u2013 kapitana \u017candarmerii w Radzyniu\u2013\u0141ukowie; A. Naruk, <em>\u017bandarmeria Lubelszczyzny w realiach historycznych i prawnych, <\/em>Lublin 2018, s. 175.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> AIPN GK 284\/37, Akt oskar\u017cenia przeciwko Albertowi Joghannowi Goldgruberowi, Siedlce, 27 stycznia 1948 r., k. 4.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0 AIPN GK 284\/37, k. 11, 330; tam\u017ce, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy\u00a0 w Siedlcach, 19 marca 1948 r., k. 70.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> AIPN GK 284\/37, Akt oskar\u017cenia Albertowi przeciwko Joghannowi Goldgruberowi, Siedlce, 27 stycznia 1948 r., k. 6.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> AIPN GK 284\/37, k. 11, 330; tam\u017ce, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy\u00a0 w Siedlcach, 19 marca 1948 r., k. 70.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy\u00a0 w Siedlcach, 19 marca 1948 r.,62; A. Naruk, op. cit., s. 175.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy\u00a0 w Siedlcach, 19 marca 1948 r.,62<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> AIPN GK 284\/37, k. 11, 330; tam\u017ce, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy\u00a0 w Siedlcach, 19 marca 1948 r., s. 69v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> AIPN GK 196\/320 (Najwy\u017cszy Trybuna\u0142 Narodowy), Protok\u00f3\u0142 przes\u0142uchania \u015bwiadka Franciszka Dobromirskiego, \u0141uk\u00f3w, 9 kwietnia 1946 r., k. 97.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 przes\u0142uchania \u015bwiadka Ignacego Budzi\u0144skiego, Radzy\u0144 Podlaski, 24 listopada 1947 r., k. 238.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Ibidem.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> AIPN GK 164\/4879, passim.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> AIPN GK 284\/37, Akt oskar\u017cenia Albertowi Johannowi Goldgruberowi, Siedlce, 27 stycznia 1948 r., k. 4-4v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> AIPN GK 284\/37, AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, 19 wrze\u015bnia 1948 r., k. 68.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> AIPN GK 284\/37, Akt oskar\u017cenia Albertowi Johannowi Goldgruberowi, Siedlce, 27 stycznia 1948 r., k. 5.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, 19 wrze\u015bnia 1948 r., k. 64<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Akt oskar\u017cenia Albertowi Johannowi Goldgruberowi, Siedlce, 27 stycznia 1948 r., k. 4v, 5<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, 19 wrze\u015bnia 1948 r., k. 65.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> AIPN GK 284\/37, Akt oskar\u017cenia Albertowi Johannowi Goldgruberowi, Siedlce, 27 stycznia 1948 r., k. 4v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, 19 wrze\u015bnia 1948 r., k. 66-66v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 przes\u0142uchania \u015bwiadka W\u0142adys\u0142awy Ka\u0142uszy\u0144skiej, Radzy\u0144, 18 wrze\u015bnia 1947 r., k. 210.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 przes\u0142uchania \u015bwiadka W\u0142adys\u0142awy Ka\u0142uszy\u0144skiej. Wypis ze sprawy, k. 31.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej, S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, 19 wrze\u015bnia 1948 r., k. 66-66v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> AIPN GK 284\/37, Protok\u00f3\u0142 przes\u0142uchania oskar\u017conego \u2013 podejrzanego, Siedlce, 24 lipca 1947 r., k. 178v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> AIPN GK 284\/37,\u00a0 Wyrok w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej, 19 marca 1948 r. S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, Wydzia\u0142 Karny, k. 91v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> AIPN GK 284\/37, k. 11, 166.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> AIPN GK 284\/37, k. 138, 145.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> AIPN BU 2449\/1 (Centralny Zarz\u0105d Wi\u0119ziennictwa Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci w Warszawie 1956-1969), Kartoteka skazanych, Karta Goldgrubera Alberta.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> AIPN GK 284\/37, Wyrok w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej, 19 marca 1948 r. S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, Wydzia\u0142 Karny, k. 89-90.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> AIPN GK 284\/37, Wyrok w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej, 19 marca 1948 r. S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, Wydzia\u0142 Karny, k. 90-90v.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> AIPN GK 284\/37, Wyrok w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej, 19 marca 1948 r. S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, Wydzia\u0142 Karny, k. 89-90.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a> AIPN GK 284\/37, Wyrok w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej, 19 marca 1948 r. S\u0105d Okr\u0119gowy w Siedlcach, Wydzia\u0142 Karny, k. 95.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a> AIPN GK 284\/37, k. 108.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a> AIPN, GK 284\/37, Wyrok w imieniu S\u0105du Najwy\u017cszego Rzeczpospolitej Polskiej, Warszawa, 29 lipca 1948 r., k. 106.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref42\" name=\"_ftn42\">[42]<\/a> AIPN GK 284\/37, k. 330; AIPN BU 2449\/1 (Centralny Zarz\u0105d Wi\u0119ziennictwa Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci w Warszawie 1956-1969), Kartoteka skazanych, Karta Goldgrubera Alberta.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref43\" name=\"_ftn43\">[43]<\/a> AIPN GK 284\/37, k. 330.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref44\" name=\"_ftn44\">[44]<\/a> AIPN, Kartoteka osobowa wi\u0119\u017ani\u00f3w skazanych przez s\u0105dy polski na podstawie dekretu PKWN z dnia 31 sierpnia 1944 r., Karta Goldgrubera Alberta.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref45\" name=\"_ftn45\">[45]<\/a> Wnioskodawcy maj\u0105 na my\u015bli S\u0105d Najwy\u017cszy, kt\u00f3ry podtrzyma\u0142 wyrok skazuj\u0105cy A. Goldgrubera na 8 lat pozbawienia\u00a0 wolno\u015bci.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref46\" name=\"_ftn46\">[46]<\/a> Oryginalne sformu\u0142owanie widniej\u0105ca we wniosku.<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Bibliografia cytowa\u0144:<\/strong><\/p>\n<p>Naruk A., <em>\u017bandarmeria Lubelszczyzny w realiach historycznych i prawnych, <\/em>Lublin 2018.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Damian Sitkiewicz Oryginalna wersja cyfrowa 30.09.2021 Wersja drukowana 5.11.2021 DOI: 10.36121\/RRH.SITKIEWICZ.19.2021 Albert Johann Goldgruber urodzi\u0142 si\u0119 14 lipca 1902 r. w Wiener Neustadt, by\u0142 Austriakiem, majorem \u017candarmerii, synem Karola i Marii z domu Konfeld, katolikiem pochodzenia mieszcza\u0144skiego. Mia\u0142 wykszta\u0142cenie \u015brednie, by\u0142 \u017conaty, mia\u0142 tr\u00f3jk\u0119 dzieci[1]. W dokumentach z prowadzonego po II wojnie \u015bwiatowej procesu s\u0105dowego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2964","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Albert Johann Goldgruber. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 kapitana \u017candarmerii niemieckiej na powiaty bialski, pu\u0142awski i radzy\u0144ski w latach 1939-1944 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Albert Johann Goldgruber. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 kapitana \u017candarmerii niemieckiej na powiaty bialski, pu\u0142awski i radzy\u0144ski w latach 1939-1944 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Damian Sitkiewicz Oryginalna wersja cyfrowa 30.09.2021 Wersja drukowana 5.11.2021 DOI: 10.36121\/RRH.SITKIEWICZ.19.2021 Albert Johann Goldgruber urodzi\u0142 si\u0119 14 lipca 1902 r. w Wiener Neustadt, by\u0142 Austriakiem, majorem \u017candarmerii, synem Karola i Marii z domu Konfeld, katolikiem pochodzenia mieszcza\u0144skiego. Mia\u0142 wykszta\u0142cenie \u015brednie, by\u0142 \u017conaty, mia\u0142 tr\u00f3jk\u0119 dzieci[1]. W dokumentach z prowadzonego po II wojnie \u015bwiatowej procesu s\u0105dowego [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-11-06T19:29:25+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/?page_id=2964\",\"url\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/?page_id=2964\",\"name\":\"Albert Johann Goldgruber. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 kapitana \u017candarmerii niemieckiej na powiaty bialski, pu\u0142awski i radzy\u0144ski w latach 1939-1944 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-09-28T17:36:31+00:00\",\"dateModified\":\"2021-11-06T19:29:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/?page_id=2964#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/?page_id=2964\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/?page_id=2964#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/?lang=en\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Albert Johann Goldgruber. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 kapitana \u017candarmerii niemieckiej na powiaty bialski, pu\u0142awski i radzy\u0144ski w latach 1939-1944\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/\",\"name\":\"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego\",\"url\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"http:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo-pion.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo-pion.jpg\",\"width\":1393,\"height\":727,\"caption\":\"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/radzynskirocznik.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/inbrosz\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Albert Johann Goldgruber. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 kapitana \u017candarmerii niemieckiej na powiaty bialski, pu\u0142awski i radzy\u0144ski w latach 1939-1944 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Albert Johann Goldgruber. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 kapitana \u017candarmerii niemieckiej na powiaty bialski, pu\u0142awski i radzy\u0144ski w latach 1939-1944 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","og_description":"Damian Sitkiewicz Oryginalna wersja cyfrowa 30.09.2021 Wersja drukowana 5.11.2021 DOI: 10.36121\/RRH.SITKIEWICZ.19.2021 Albert Johann Goldgruber urodzi\u0142 si\u0119 14 lipca 1902 r. w Wiener Neustadt, by\u0142 Austriakiem, majorem \u017candarmerii, synem Karola i Marii z domu Konfeld, katolikiem pochodzenia mieszcza\u0144skiego. Mia\u0142 wykszta\u0142cenie \u015brednie, by\u0142 \u017conaty, mia\u0142 tr\u00f3jk\u0119 dzieci[1]. W dokumentach z prowadzonego po II wojnie \u015bwiatowej procesu s\u0105dowego [&hellip;]","og_url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964","og_site_name":"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz","article_modified_time":"2021-11-06T19:29:25+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964","name":"Albert Johann Goldgruber. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 kapitana \u017candarmerii niemieckiej na powiaty bialski, pu\u0142awski i radzy\u0144ski w latach 1939-1944 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website"},"datePublished":"2021-09-28T17:36:31+00:00","dateModified":"2021-11-06T19:29:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2964#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?lang=en"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Albert Johann Goldgruber. Zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 kapitana \u017candarmerii niemieckiej na powiaty bialski, pu\u0142awski i radzy\u0144ski w latach 1939-1944"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/","name":"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization","name":"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg","contentUrl":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg","width":1393,"height":727,"caption":"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego"},"image":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2964"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2964\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3085,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2964\/revisions\/3085"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}