{"id":2879,"date":"2021-09-18T12:12:39","date_gmt":"2021-09-18T12:12:39","guid":{"rendered":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879"},"modified":"2021-11-06T19:31:56","modified_gmt":"2021-11-06T19:31:56","slug":"w-imie-spolecznego-dobra-czyny-spoleczne-i-partyjne-na-terenie-wojewodztwa-bialskopodlaskiego-w-latach-1975-1989-przyczynek-do-dalszych-rozwazan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879","title":{"rendered":"&#8222;W imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra&#8221;. Czyny spo\u0142eczne i partyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w latach 1975-1989. Przyczynek do dalszych rozwa\u017ca\u0144"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><span style=\"color: #800000;\"><strong>Ma\u0142gorzata Nikoniuk<\/strong><\/span><\/li>\n<li>Oryginalna wersja cyfrowa 19.09.2021<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/druk_nikoniuk_rrh19_2021.pdf\">Wersja drukowana 5.11.2021<\/a><\/li>\n<li>DOI: 10.36121\/RRH.NIKONIUK.19.2021<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p>W okresie PRL najbardziej rozpowszechnionym rodzajem, odg\u00f3rnie planowanych dzia\u0142a\u0144 zbiorowych by\u0142y tzw. \u201eczyny spo\u0142eczne\u201d. W \u00f3wczesnym czasie w Polsce nie by\u0142o miejsca na spontaniczne przedsi\u0119wzi\u0119cia, poniewa\u017c ka\u017cda aktywno\u015b\u0107, a w szczeg\u00f3lno\u015bci ta polityczna, by\u0142a organizowana i kontrolowana przez Polsk\u0105 Zjednoczon\u0105 Parti\u0119 Robotnicz\u0105 (PZPR)<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Czyn spo\u0142eczny propagowany by\u0142 przez komunist\u00f3w, jako nieodp\u0142atna forma dobrowolnej aktywno\u015bci spo\u0142ecznej, wykonywanej poza zakresem obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych. Podejmowana ona by\u0142a przy wymiernej odg\u00f3rnej stymulacji przez r\u00f3\u017cne grupy spo\u0142eczne, zawodowe oraz samych mieszka\u0144c\u00f3w poszczeg\u00f3lnych miejscowo\u015bci, poprzez wykonywanie prac fizycznych<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>. Formalnie, poj\u0119cie czynu spo\u0142ecznego wesz\u0142o do powszechnego obiegu, po opublikowaniu przez Prezydium Rady Ministr\u00f3w <em>Uchwa\u0142y z dnia 17 grudnia 1955 r. w sprawie czyn\u00f3w spo\u0142ecznych oraz pomocy Pa\u0144stwa w ich organizowaniu i realizacji<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a>. <\/em>Natomiast czyny takie, wykonywane na do\u015b\u0107 ograniczon\u0105 skal\u0119, funkcjonowa\u0142y ju\u017c w po\u0142owie lat 40. XX w. Dawniej istnia\u0142y pod nieoficjaln\u0105 nazw\u0105 \u201eprace spo\u0142eczne\u201d. Po kilku latach wprowadzono kolejn\u0105 <em>Uchwa\u0142\u0119 z dnia 20 wrze\u015bnia 1961 r. w sprawie czyn\u00f3w spo\u0142ecznych oraz pomocy Pa\u0144stwa w ich organizowaniu i realizacji<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><strong>[4]<\/strong><\/a><\/em>. Wed\u0142ug niej zadania podejmowane w ramach czyn\u00f3w spo\u0142ecznych by\u0142y finansowane przez pa\u0144stwowe i sp\u00f3\u0142dzielcze zak\u0142ady pracy, organizacje spo\u0142eczne, ale r\u00f3wnie\u017c poprzez wk\u0142ad w\u0142asny ludno\u015bci, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem materia\u0142\u00f3w miejscowego pochodzenia. Zadania te dotyczy\u0142y zazwyczaj budowy, przebudowy i konserwacji dr\u00f3g publicznych, plac\u00f3w, park\u00f3w, chodnik\u00f3w, remiz stra\u017cackich, budynk\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia, \u017c\u0142obk\u00f3w, obiekt\u00f3w sportowych (baseny, boiska), plac\u00f3w zabaw, szk\u00f3\u0142, \u015bwietlic, bibliotek a nawet budowy mieszka\u0144 dla nauczycieli<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p>Innym rodzajem czynu spo\u0142ecznego by\u0142y og\u00f3lnopartyjne czyny spo\u0142eczne i produkcyjne. Potocznie nazywano je \u201edniem czynu partyjnego\u201d, \u201eczynem partyjnym\u201d b\u0105d\u017a \u201eniedziel\u0105 czynu partyjnego\u201d. Po raz pierwszy zorganizowany zosta\u0142 przez ekip\u0119 Edwarda Gierka 30 wrze\u015bnia 1973 r<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>. Wed\u0142ug <em>Polskiej Kroniki Filmowej<\/em>, w ostatni\u0105 niedziele wrze\u015bnia 1973 r. ponad dwa miliony ludzi w ca\u0142ym kraju pracowa\u0142o przy porz\u0105dkowaniu ulic, budowie dr\u00f3g, w fabrykach itp. Mia\u0142o to na celu rozpowszechnianie propagandy, kt\u00f3ra stanowi\u0142a nieod\u0142\u0105czny element kszta\u0142towania si\u0119 wizerunku grupy a tak\u017ce obrazu PZPR<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p>Wojew\u00f3dztwo bialskopodlaskie by\u0142o jednym z wielu, w kt\u00f3rych taka inicjatywa by\u0142a realizowana. Miasto Bia\u0142a Podlaska oraz wszystkie podleg\u0142e gminy<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a> zobowi\u0105zane zosta\u0142y do planowania oraz raportowania o przedsi\u0119wzi\u0119ciach realizowanych na danym terenie w ramach czyn\u00f3w spo\u0142ecznych i partyjnych. Program realizacji czyn\u00f3w spo\u0142ecznych opracowywany by\u0142 na ca\u0142y rok i sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z cz\u0119\u015bci opisowej oraz tabelarycznej, w kt\u00f3rych zawarte by\u0142y informacje takie jak: warto\u015b\u0107 czyn\u00f3w spo\u0142ecznych, \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania (wk\u0142ad ludno\u015bci, fundusz gminy, dotacje bud\u017cetowe, inne dotacje). Widoczny by\u0142 tak\u017ce podzia\u0142 na poszczeg\u00f3lne sektory (drogi publiczne, gospodarka komunalna i mieszkaniowa, rolnictwo i le\u015bnictwo, ochrona zdrowia, kultura, kultura fizyczna i turystyka, o\u015bwiata i wychowanie, po\u017carnictwo, inne czyny spo\u0142eczne)<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug sprawozdania dotycz\u0105cego realizacji czyn\u00f3w spo\u0142ecznych Wojew\u00f3dzkiej Komisji Planowania, dzia\u0142aj\u0105cej przy Urz\u0119dzie Wojew\u00f3dzkim w Bia\u0142ej Podlaskiej, szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cono na przy\u015bpieszenie budownictwa dr\u00f3g lokalnych oraz zako\u0144czenie rozpocz\u0119tych ju\u017c rob\u00f3t. Wieloletnie zaniedbania uniemo\u017cliwia\u0142y swobodne dojazdy do szk\u00f3\u0142, o\u015brodk\u00f3w zdrowia czy punkt\u00f3w skupu p\u0142od\u00f3w rolnych<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>. Problem ten dotyka\u0142 wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w wsi, mniejszych miejscowo\u015bci a tak\u017ce miast. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowopowsta\u0142ych o\u015brodk\u00f3w wojew\u00f3dzkich, w tym wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego, nie posiada\u0142o dostatecznej ilo\u015bci nawierzchni, nie wspominaj\u0105c o brakach infrastrukturalnych<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>. Efektem realizacji czyn\u00f3w spo\u0142ecznych w zakresie budownictwa drogowego by\u0142o wybudowanie w 1975 r. 70 km lokalnych dr\u00f3g utwardzonych. Plan na 1976 r. zak\u0142ada\u0142 wybudowanie 90 km, lecz finalnie wybudowano w sumie 39,5 km. Nie wykonanie w pe\u0142ni okre\u015blonych przez program zada\u0144 spowodowane by\u0142o g\u0142\u00f3wnie brakiem \u015brodk\u00f3w finansowych oraz utrudnionym dost\u0119pem do materia\u0142\u00f3w budowlanych. Posiadane rezerwy na propagowanie czyn\u00f3w spo\u0142ecznych nie pokrywa\u0142y zazwyczaj nawet najpilniejszych potrzeb. Wg raportu, najwi\u0119kszym zaanga\u017cowaniem w prowadzeniu budownictwa drogowego wykaza\u0142y si\u0119 m.in., gminy Bia\u0142a Podlaska (4,8 km dr\u00f3g utwardzonych), Wohy\u0144 (4,1 km), Terespol (2,9 km), Milan\u00f3w (2 km), Radzy\u0144 Podlaski (1,75 km), Sarnaki (1,75 km) i K\u0105kolewnica (1,6 km). Najcz\u0119\u015bciej budowano drogi \u0142\u0105cz\u0105ce mniejsze miejscowo\u015bci z o\u015brodkami gminnymi (np. Wycz\u00f3\u0142ki \u2013 Piszczac, Ko\u0142czyn \u2013 Rokitno, Zieleniec \u2013 Milan\u00f3w), oraz drogi mi\u0119dzy gminami (np. Podedw\u00f3rze \u2013 Jab\u0142o\u0144)<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>.<\/p>\n<p>W rolnictwie i le\u015bnictwie na terenie wojew\u00f3dztwa w 1976 r. w ramach czyn\u00f3w spo\u0142ecznych wysadzono 286 tys. sztuk drzew i krzew\u00f3w. Najwi\u0119cej w Bia\u0142ej Podlaskiej (17900 szt.), Podedw\u00f3rzu (15000 szt.), \u0141osicach (11710 szt.), Drelowie (10000 szt.), Sosn\u00f3wce (9000 szt.), Mi\u0119dzyrzecu Podlaskim (8650 szt.), Ulanie-Majoracie (8500 szt.), \u0141omazach (8000 szt.)<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>. W gospodarce komunalnej i mieszkaniowej na terenie miast i wsi w 1975 r. wybudowano i utwardzono 5647 metr\u00f3w ulic w tym: 3717 w Bia\u0142ej Podlaskiej (Reymonta, \u017bwirki i Wigury, Matejki, Robotniczej). W gminie Jan\u00f3w Podlaski w 1976 r. wybudowano pi\u0119\u0107 przystank\u00f3w autobusowych oraz utwardzono perony przystanku kolejowego w Sitnem (gm. Mi\u0119dzyrzec Podlaski)<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>. Zako\u0144czono r\u00f3wnie\u017c budow\u0119 szko\u0142y podstawowej w Berezie (gm. Mi\u0119dzyrzec Podlaski) oraz przeprowadzono remont w 14 szko\u0142ach podstawowych i Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym w Milanowie. W maju 1976 r. zako\u0144czono budow\u0119 domu nauczyciela w Drelowie. W zakresie kultury realizowana zosta\u0142a budowa Miejskiego O\u015brodka Kultury w Mi\u0119dzyrzecu Podlaskim. W Ratajewiczach, Szpakach i Lisiow\u00f3lce kontynuowano budow\u0119 dom\u00f3w kultury. Przeprowadzono r\u00f3wnie\u017c remonty 8 obiekt\u00f3w kulturalnych m.in.: domu ludowego w Sz\u00f3stce, \u015bwietlic w Rudnie, Radczu, Ostrowie, Czuchlebach i Gminnego O\u015brodka Kultury w Ulanie-Majoracie. W zakresie kultury fizycznej i turystyki czynem spo\u0142ecznym przeprowadzono modernizacje stadionu w Terespolu oraz zmodernizowano i wybudowano kilkadziesi\u0105t boisk sportowych w o\u015brodkach gminnych na terenie szk\u00f3\u0142. Rozpocz\u0119to r\u00f3wnie\u017c budow\u0119 dw\u00f3ch gminnych o\u015brodk\u00f3w sportu w \u0141omazach i Komar\u00f3wce Podlaskiej. Obiekt w Komar\u00f3wce Podlaskiej mia\u0142 by\u0107 \u00f3wcze\u015bnie pierwszym w wojew\u00f3dztwie bialskopodlaskim Gminnym O\u015brodkiem Sportu i Rekreacji<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>.<\/p>\n<p>W ochronie przeciwpo\u017carowej w 1976 r. zrealizowano budowy 16 stra\u017cnic Ochotniczych Stra\u017cy Po\u017carnych, m.in. 3 stra\u017cnic na terenie gminy Radzy\u0144 Podlaski: w Branicy Radzy\u0144skiej, Paszkach Ma\u0142ych i Rzewuszkach. Przeprowadzone zosta\u0142y tak\u017ce remonty 25 remiz stra\u017cackich, m.in. w Zakrzu, D\u0119bowej K\u0142odzie, Wierzchowicach, Wyhalewie, Olszynie, i Klonownicy<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>. W ramach pozosta\u0142ej grupy czyn\u00f3w spo\u0142ecznych zrealizowana zosta\u0142a budowa gmach\u00f3w administracyjnych dla Urz\u0119du Miasta i Gminy w Radzyniu Podlaskim (zako\u0144czono w 1976 r.) oraz Urz\u0119du Gminy w Ulanie-Majoracie<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>.<\/p>\n<p>W latach 1977-1978 w wojew\u00f3dztwie bialskopodlaskim zakres czyn\u00f3w spo\u0142ecznych obejmowa\u0142 wybudowanie kilkudziesi\u0119ciu nowych ulic, w tym 4,5 km w Bia\u0142ej Podlaskiej, oraz 9 km chodnik\u00f3w w wojew\u00f3dztwie bialskopodlaskim<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>. W sumie wybudowano ponad 100 km nawierzchni utwardzonych (m.in., Sielczyk \u2013 Sidorki, Dokud\u00f3w \u2013 Ortel, Kode\u0144 \u2013 Kopyt\u00f3w, K\u0105kolewnica \u2013 Wygnanka, \u0141osice \u2013 Nowosielec, Horodyszcze \u2013 Polubicze), podbudow\u0119 na 98 km dr\u00f3g gruntowych. Przekazano do u\u017cytku 6 remiz stra\u017cackich (w Janowie Podlaskim, D\u0119bowicy Ma\u0142ej, Uhninie, Kostomo\u0142otach, Turowie i Czosn\u00f3wce) a 25 pozostawa\u0142o w budowie (m.in. w Branicy Radzy\u0144skiej, Mi\u0119dzyrzecu Podlaskim, \u0141omazach, Rowinach, Dubowie, Sworach, Kode\u0144cu, D\u0119bowej K\u0142odzie, Ko\u0142czynie, Rzewuszkach, Ko\u017cuszkach. W zakresie ochrony zdrowia i o\u015bwiaty nadal kontynuowano budow\u0119 o\u015brodka zdrowia w Kodniu i Kornicy oraz \u017c\u0142obka w Radzyniu Podlaskim. Wiejskie domy kultury w Sapiehowie, Mi\u0119dzyrzecu Podlaskim, Hannie, Dubowie i Ko\u0142czynie tak\u017ce pozostawa\u0142y w trakcie budowy<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>.<\/p>\n<p>Do najwa\u017cniejszych efekt\u00f3w rzeczowych zrealizowanych od 1979 r. do wprowadzenia stanu wojennego na terytorium Polski, zaliczy\u0107 nale\u017cy modernizacj\u0119 i budow\u0119 ponad 200 km dr\u00f3g utwardzonych (m.in. w Komar\u00f3wce Podlaskiej wykonano drog\u0119 dojazdow\u0105 do stadionu, kt\u00f3rego budow\u0119 zainicjowano i prowadzono w poprzednich czynach spo\u0142ecznych oraz drog\u0119 na trasie Zahor\u00f3w \u2013 Kode\u0144 czy Dobry\u0144 Ma\u0142y \u2013 Zalesie) <a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>. W Bia\u0142ej Podlaskiej u\u0142o\u017cono kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w chodnik\u00f3w, nawierzchni z trylinki<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a> oraz zak\u0142adano pasy zieleni. W \u00f3wczesnym czasie skupiono si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na budowie i modernizacji ulic miejskich. Przyk\u0142ad mo\u017ce tu stanowi\u0107 ul. Zamkowa w Bia\u0142ej Podlaskiej, poniewa\u017c wtedy tworzy\u0142a jeden z wa\u017cniejszych w\u0119z\u0142\u00f3w komunikacyjnych miasta. Ponadto oddano do u\u017cytku o\u015brodek zdrowia w Kornicy Starej, przedszkole, \u017c\u0142obek i szpital w Radzyniu Podlaskim, w Huszlewie przygotowano plac pod budow\u0119 o\u015brodka zdrowia<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>.<\/p>\n<div id=\"attachment_2880\" style=\"width: 677px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2880\" class=\"wp-image-2880\" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg\" alt=\"\" width=\"667\" height=\"790\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg 1385w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1-253x300.jpg 253w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1-865x1024.jpg 865w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1-768x909.jpg 768w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1-1297x1536.jpg 1297w\" sizes=\"auto, (max-width: 667px) 100vw, 667px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2880\" class=\"wp-caption-text\">Dok. 1. Komunikat zach\u0119caj\u0105cy mieszka\u0144c\u00f3w Bia\u0142ej Podlaskiej do wzi\u0119cia udzia\u0142u w czynie spo\u0142ecznym. \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory Dzia\u0142u wiedzy o Regionie, Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bia\u0142ej Podlaskiej.<\/p><\/div>\n<p>Pochodn\u0105 form\u0105 czyn\u00f3w spo\u0142ecznych by\u0142y czyny partyjne. Organizowane one by\u0142y raz do roku (w latach 1975-1980) zazwyczaj w dni wolne od pracy \u2013 zawsze pod egid\u0105 PZPR lub zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych \u2013 wtedy nazywano je czynami produkcyjnymi<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a>. Data czynu partyjnego ustalana by\u0142a odg\u00f3rnie przez Biuro Polityczne Komitetu Centralnego PZPR. Na szczeblu miast i gmin egzekutywy komitet\u00f3w miejskich (KM), komitet\u00f3w miejsko-gminnych (KM-G) i komitet\u00f3w gminnych (KG) partii organizowa\u0142y zabezpieczenie organizacyjne, powo\u0142uj\u0105c zespo\u0142y, kt\u00f3re odpowiedzialne by\u0142y za przygotowanie i przeprowadzenie czynu. Komitet Wojew\u00f3dzki sprawowa\u0142 bezpo\u015bredni nadz\u00f3r nad przygotowaniami do czynu w terenie. Ka\u017cdy, coroczny czyn partyjny zawsze by\u0142 skrupulatnie planowany i kontrolowany przez w\u0142adze. Naczelnicy miast i wsi, zobowi\u0105zani byli do raportowania ilo\u015bci uczestnik\u00f3w, rodzaju prac, liczbie obiekt\u00f3w, na kt\u00f3rych pracowano, ilo\u015bci przepracowanych godzin a tak\u017ce oceniali atmosfer\u0119 spo\u0142eczn\u0105 panuj\u0105c\u0105 w\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a>.<\/p>\n<div id=\"attachment_2881\" style=\"width: 646px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2881\" class=\"wp-image-2881\" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-2.jpg\" alt=\"\" width=\"636\" height=\"391\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-2.jpg 1260w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-2-300x184.jpg 300w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-2-1024x629.jpg 1024w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-2-768x472.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 636px) 100vw, 636px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2881\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 1. Czyn partyjny. Porz\u0105dkowanie i uk\u0142adanie chodnika przy Alei Tysi\u0105clecia w Bia\u0142ej Podlaskiej, 21 V 1978 r. \u0179r\u00f3d\u0142o: Zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w Dzia\u0142u Wiedzy o Regionie Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bia\u0142ej Podlaskiej. Autor fotografii: H. Bojanowski.<\/p><\/div>\n<p>W wojew\u00f3dztwie bialskopodlaskim po raz pierwszy Dzie\u0144 Og\u00f3lnopartyjnego Czynu Spo\u0142ecznego i Produkcyjnego odby\u0142 si\u0119 16 maja 1976 r. Tego dnia pracowa\u0142o ponad 21 tys. os\u00f3b, w tym: 14 tys. cz\u0142onk\u00f3w PZPR, 1200 cz\u0142onk\u00f3w Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL), 1000 cz\u0142onk\u00f3w Stronnictwa Demokratycznego (SD) i 6200 os\u00f3b bezpartyjnych. W trzech miastach wojew\u00f3dztwa: Bia\u0142ej Podlaskiej, Mi\u0119dzyrzecu Podlaskim i Radzyniu Podlaskim, prace wykonywane by\u0142y na 14 odcinkach i koncentrowa\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na robotach drogowych. W pozosta\u0142ych gminach wojew\u00f3dztwa skupiono si\u0119 na budowie i remontach dr\u00f3g dojazdowych do Urz\u0119d\u00f3w Gmin oraz dr\u00f3g \u0142\u0105cz\u0105cych poszczeg\u00f3lne wsie, zadrzewianiu i zalesianiu, remoncie obiekt\u00f3w sportowych i kulturalnych oraz pracach porz\u0105dkuj\u0105cych osiedla mieszkaniowe. W Sarnakach i Drelowie zaorano i przygotowano zasiewy 20 ha ziemi. W czynie produkcyjnym pracowali cz\u0142onkowie i kandydaci partii w czterech zak\u0142adach pracy. Pracownicy PKP Ma\u0142aszewicze podsypali 2 km tor\u00f3w i u\u0142o\u017cyli 300 m kabla podziemnego<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a> \u2013 wraz z kolejarzami pracowali przedstawiciele za\u0142\u00f3g takich instytucji jak \u201ePolcargo\u201d, C. Hartwing i Urz\u0119du Celnego<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a>. Robotnicy Mieszalni Pasz w PGR Kostom\u0142oty wykonali 15 ton mieszanki, w Zak\u0142adzie Gospodarczym WZGS (Wojew\u00f3dzki Zwi\u0105zek Gminnych Sp\u00f3\u0142dzielni \u201eSamopomoc Ch\u0142opska\u201d) w Mi\u0119dzyrzecu Podlaskim wyprodukowano p\u0142ytki chodnikowe i kraw\u0119\u017cniki o warto\u015bci 52 tys. z\u0142. W czynie wzi\u0119li udzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c pracownicy Zak\u0142adu Produkcyjnego Sp\u00f3\u0142dzielni Ogrodniczej w Sarnakach<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a>.<\/p>\n<div id=\"attachment_2882\" style=\"width: 674px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2882\" class=\"wp-image-2882\" src=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-3.jpg\" alt=\"\" width=\"664\" height=\"418\" srcset=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-3.jpg 1258w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-3-300x189.jpg 300w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-3-1024x644.jpg 1024w, https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-3-768x483.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 664px) 100vw, 664px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2882\" class=\"wp-caption-text\">Fot. 2. Czyn partyjny. Porz\u0105dkowanie ul. Zamkowej w Bia\u0142ej Podlaskiej, 23 IX 1979 r. \u0179r\u00f3d\u0142o: Zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w Dzia\u0142u Wiedzy o Regionie Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bia\u0142ej Podlaskiej. Autor fotografii: H. Bojanowski.<\/p><\/div>\n<p>W kolejnych latach czyny partyjne odby\u0142y si\u0119 kolejno: 15 maja 1977 r, 21 maja 1978 r., 23 wrze\u015bnia 1979 r. i 18 maja 1980 r. Zawsze w niedziel\u0119. Za ka\u017cdym razem towarzyszy\u0142a im podobna forma. Budowano i remontowano drogi, uk\u0142adano chodniki, zak\u0142adano ziele\u0144ce, remontowano szko\u0142y, domy kultury, porz\u0105dkowano place przy budynkach u\u017cyteczno\u015bci publicznej itd. Nierzadko zdarza\u0142o si\u0119 tak, \u017ce trwa\u0142y one wi\u0119cej ni\u017c jeden dzie\u0144<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a>. Towarzyszy\u0142a im oprawa propagandowa, zazwyczaj w postaci transparent\u00f3w. Pracowano pod has\u0142ami: \u201eM\u0142odzie\u017c z Parti\u0105\u201d, \u201eWe wsp\u00f3lnym trudzie dla wsp\u00f3lnego dobra\u201d, \u201eNajpi\u0119kniejsz\u0105 mow\u0105 jest czyn\u201d, \u201eFunkcjonariusze Milicji Obywatelskiej w S\u0142u\u017cbie Narodu i Partii\u201d, \u201eJeste\u015bmy gospodarzami kraju, wszyscy za Polsk\u0119 odpowiadamy\u201d i wieloma innymi. Mia\u0142y zach\u0119ca\u0107 ca\u0142e miasta i wsie do pracy na rzecz og\u00f3\u0142u. Komitety, kt\u00f3re rozpoczyna\u0142y prace bez \u017cadnej oprawy propagandowej, by\u0142y natychmiastowo upominane i wzywane do ich wywieszenia. Udzia\u0142 cz\u0142onk\u00f3w i kandydat\u00f3w PZPR by\u0142 zawsze obowi\u0105zkowy, dodatkowo w\u0142\u0105czano do prac cz\u0142onk\u00f3w sojuszniczych stronnictw politycznych oraz m\u0142odzie\u017c nale\u017c\u0105cych do r\u00f3\u017cnych organizacji<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a>.<\/p>\n<p>Z\u0142ote czasy czyn\u00f3w spo\u0142ecznych i partyjnych przypad\u0142y na lata 60. i 70. XX w., p\u00f3\u017aniej narasta\u0142 ju\u017c coraz wi\u0119kszy konflikt pomi\u0119dzy kierownictwem partii a robotnikami i pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa. Inicjowano je wtedy na do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 skal\u0119, poniewa\u017c mia\u0142y sta\u0107 si\u0119 symbolicznym wyrazem wi\u0119zi kierownictwa partyjno-pa\u0144stwowego ze spo\u0142ecze\u0144stwem<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a>. Przede wszystkim jednak by\u0142a to idea wykorzystywana przez komunist\u00f3w do manifestacji poparcia dla centralnych lub lokalnych w\u0142adz partyjnych. W czynach uczestniczyli nie tylko pracownicy miejscowych zak\u0142ad\u00f3w pracy czy osoby nale\u017c\u0105ce do partii. Brali w nich udzia\u0142 niemal wszyscy \u2013 uczniowie, nauczyciele, dzieci, lekarze, piel\u0119gniarki, harcerze itd.<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a> W ca\u0142ej Polsce setki tysi\u0119cy ludzi \u201edobrowolnie\u201d po\u015bwi\u0119ca\u0142o sw\u00f3j czas wolny jednemu z dziwactw komunizmu. Chocia\u017c po czynach spo\u0142ecznych pozostawa\u0142y lokalnie realne wyniki, w skali gospodarki pa\u0144stwa nie stanowi\u0142y one jakiego\u015b znacz\u0105cego wk\u0142adu. Jeszcze mniejszy by\u0142 on w przypadku tzw. czyn\u00f3w partyjnych. Jednak\u017ce nie chodzi\u0142o tu przecie\u017c o szlachetny odruch, o prac\u0119 przynosz\u0105c\u0105 realny po\u017cytek, lecz o manifestacj\u0119 pos\u0142usze\u0144stwa. Propaganda wykorzystywa\u0142a czyny partyjne jako przejaw poparcia dla komunist\u00f3w i partii<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a>.<\/p>\n<p><strong>Przypisy:<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> B. Ja\u0142owiecki<em>, Lokalne ruchy spo\u0142eczne w perspektywie proces\u00f3w globalnych<\/em>, [w:] <em>Rozw\u00f3j regionalny \u2013 rozw\u00f3j lokalny \u2013 samorz\u0105d terytorialny<\/em>, red. P. Dutkiewicz, G. Gorzelak, tom 11, Warszawa 1988, s. 9.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Z. Zblewski, <em>Abecad\u0142o Peerelu<\/em>, Krak\u00f3w 2008, s. 36.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Uchwa\u0142a z dnia 17 grudnia 1955 r. w sprawie czyn\u00f3w spo\u0142ecznych oraz pomocy Pa\u0144stwa w ich organizowaniu i realizacji, M.P., 1955, nr 4, poz. 30.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Uchwa\u0142a z dnia 20 wrze\u015bnia 1961 r. w sprawie czyn\u00f3w spo\u0142ecznych oraz pomocy Pa\u0144stwa w ich organizowaniu i realizacji, M.P., 1961, nr 80, poz. 333.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Ibidem.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> B. Ja\u0142owiecki, <em>op. cit.,<\/em> s. 97-98.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> <em>\u201eDla wsp\u00f3lnego dobra\u201d, Polska Kronika Filmowa<\/em>, 30 wrze\u015bnia 1973 r. <a href=\"http:\/\/repozytorium.fn.org.pl\/?q=pl\/node\/10112\">http:\/\/repozytorium.fn.org.pl\/?q=pl\/node\/10112<\/a> (dost\u0119p: 15.07.2021).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Gminy wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego: Bia\u0142a Podlaska, Mi\u0119dzyrzec Podlaski, Parczew, Radzy\u0144 Podlaski, \u0141osice, Terespol, Czemierniki, D\u0119bowa K\u0142oda, Drel\u00f3w, Hanna, Huszlew, Jab\u0142o\u0144, Jan\u00f3w Podlaski, Kode\u0144, Komar\u00f3wka Podlaska, Konstantyn\u00f3w, K\u0105kolewnica Wschodnia, Le\u015bna Podlaska, \u0141omazy, Milan\u00f3w, Olszanka, Piszczac, Plater\u00f3w, Podedw\u00f3rze, Rokitno, Sarnaki, Siemie\u0144, S\u0142awatycze, Sosn\u00f3wka, Stara Kornica, Tuczna, Ulan-Majorat, Wisznice, Wohy\u0144, Zalesie.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Archiwum Pa\u0144stwowe w Lublinie Oddzia\u0142 w Radzyniu Podlaskim, Urz\u0105d Wojew\u00f3dzki w Bia\u0142ej Podlaskiej (dalej: APLOR, UW), sygn. 267, k. 1-4, Wieloletnie i roczne plany czyn\u00f3w spo\u0142ecznych, 1976\/77.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Ibidem, sygn. 271, k. 10, Realizacja czyn\u00f3w spo\u0142ecznych \u2013 sprawozdania, 1976\/77.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> M. Nikoniuk, <em>Problemy rozwoju wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w pocz\u0105tkowym okresie funkcjonowania (1975-1979)<\/em>, \u201eRadzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\u201d, t. 18, 2020, s. 78.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> APLOR, UW, sygn. 271, k. 10-12.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Ibidem, k. 13.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Ibidem, k. 13-14.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Ibidem, k. 14-15.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Ibidem, k. 16.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Ibidem.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Ibidem, k. 34.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Archiwum Pa\u0144stwowe w Lublinie Oddzia\u0142 w Radzyniu Podlaskim, Wojew\u00f3dzka Rada Narodowa w Bia\u0142ej Podlaskiej (dalej: APLOR, WRN), sygn. 14, bez paginacji (dalej: bp), Protoko\u0142y z sesji Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej, 1979.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Ibidem, sygn. 16, bp, Protoko\u0142y z sesji Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej, 1980.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Trylinka \u2013 sze\u015bciok\u0105tna p\u0142yta betonowa<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> <em>Nowe arterie komunikacyjne i obiekty u\u017cyteczno\u015bci publicznej w woj. bialskopodlaskim<\/em>, \u201eSztandar Ludu\u201d, nr 215, 1979, s. 1-2.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Czyny produkcyjne \u2013 wykonywanie dodatkowej, ponadplanowej produkcji.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a>Archiwum Pa\u0144stwowe w Lublinie Oddzia\u0142 w Radzyniu Podlaskim, Komitet Wojew\u00f3dzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Bia\u0142ej Podlaskiej (dalej: APLOR, KW PZPR), sygn. 346, k. 4-6, Dokumentacja przebiegu czynu partyjnego, 1976.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Ibidem, k. 31.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> <em>Czyn partyjny przyk\u0142adem po\u017cytecznego i wzorowo zorganizowanego dzia\u0142ania w imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra<\/em>, \u201eSztandar Ludu\u201d, nr 111, 1976, s. 2.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> APLOR, KW PZPR, k. 31-32.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> <em>Manifestacja jedno\u015bci<\/em>, \u201eTrybuna Zak\u0142adowa\u201d, nr 11, 1980, s. 1.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Ibidem, APLOR, KW PZPR, sygn. 349, k. 5.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> B. Ja\u0142owiecki, <em>op. cit.,<\/em> s. 10.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> Z. Zblewski, <em>op. cit., <\/em>s. 36.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> <em>Czyn partyjny<\/em>, 29.04.2014, <a href=\"https:\/\/historia.interia.pl\/historia-na-fotografii\/zdjecie,iId,1480710,iAId,117544\">https:\/\/historia.interia.pl\/historia-na-fotografii\/zdjecie,iId,1480710,iAId,117544<\/a> (dost\u0119p: 15.07.2021).<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Bibliografia cytowa\u0144:<\/strong><\/p>\n<p>Ja\u0142owiecki B.<em>, Lokalne ruchy spo\u0142eczne w perspektywie proces\u00f3w globalnych<\/em>, [w:] <em>Rozw\u00f3j regionalny \u2013 rozw\u00f3j lokalny \u2013 samorz\u0105d terytorialny<\/em>, t. 11, red. P. Dutkiewicz, G. Gorzelak, Warszawa 1988.<\/p>\n<p><em>Czyn partyjny<\/em>, 29.04.2014, <a href=\"https:\/\/historia.interia.pl\/historia-na-fotografii\/zdjecie,iId,1480710,iAId,117544\">https:\/\/historia.interia.pl\/historia-na-fotografii\/zdjecie,iId,1480710,iAId,117544<\/a> (dost\u0119p: 15.07.2021).<\/p>\n<p><em>Czyn partyjny przyk\u0142adem po\u017cytecznego i wzorowo zorganizowanego dzia\u0142ania w imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra<\/em>, \u201eSztandar Ludu\u201d, nr 111, 1976, s. 2.<\/p>\n<p><em>Dla wsp\u00f3lnego dobra, <\/em>Polska Kronika Filmowa, 30 wrze\u015bnia 1973 r., <a href=\"http:\/\/repozytorium.fn.org.pl\/?q=pl\/node\/10112\">http:\/\/repozytorium.fn.org.pl\/?q=pl\/node\/10112<\/a> (dost\u0119p: 15.07.2021).<\/p>\n<p><em>Manifestacja jedno\u015bci<\/em>, \u201eTrybuna Zak\u0142adowa\u201d, nr 11, 1980.<\/p>\n<p>Nikoniuk M., <em>Problemy rozwoju wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w pocz\u0105tkowym okresie funkcjonowania (1975-1979)<\/em>, [w:], \u201eRadzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\u201d, t. 18, 2020.<\/p>\n<p><em>Nowe arterie komunikacyjne i obiekty u\u017cyteczno\u015bci publicznej w woj. bialskopodlaskim<\/em>, \u201eSztandar Ludu\u201d, nr 215, 1979, s. 1-2.<\/p>\n<p>Zblewski Z., <em>Abecad\u0142o Peerelu<\/em>, Krak\u00f3w 2008.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ma\u0142gorzata Nikoniuk Oryginalna wersja cyfrowa 19.09.2021 Wersja drukowana 5.11.2021 DOI: 10.36121\/RRH.NIKONIUK.19.2021 W okresie PRL najbardziej rozpowszechnionym rodzajem, odg\u00f3rnie planowanych dzia\u0142a\u0144 zbiorowych by\u0142y tzw. \u201eczyny spo\u0142eczne\u201d. W \u00f3wczesnym czasie w Polsce nie by\u0142o miejsca na spontaniczne przedsi\u0119wzi\u0119cia, poniewa\u017c ka\u017cda aktywno\u015b\u0107, a w szczeg\u00f3lno\u015bci ta polityczna, by\u0142a organizowana i kontrolowana przez Polsk\u0105 Zjednoczon\u0105 Parti\u0119 Robotnicz\u0105 (PZPR)[1]. Czyn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2879","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>&quot;W imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra&quot;. Czyny spo\u0142eczne i partyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w latach 1975-1989. Przyczynek do dalszych rozwa\u017ca\u0144 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&quot;W imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra&quot;. Czyny spo\u0142eczne i partyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w latach 1975-1989. Przyczynek do dalszych rozwa\u017ca\u0144 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ma\u0142gorzata Nikoniuk Oryginalna wersja cyfrowa 19.09.2021 Wersja drukowana 5.11.2021 DOI: 10.36121\/RRH.NIKONIUK.19.2021 W okresie PRL najbardziej rozpowszechnionym rodzajem, odg\u00f3rnie planowanych dzia\u0142a\u0144 zbiorowych by\u0142y tzw. \u201eczyny spo\u0142eczne\u201d. W \u00f3wczesnym czasie w Polsce nie by\u0142o miejsca na spontaniczne przedsi\u0119wzi\u0119cia, poniewa\u017c ka\u017cda aktywno\u015b\u0107, a w szczeg\u00f3lno\u015bci ta polityczna, by\u0142a organizowana i kontrolowana przez Polsk\u0105 Zjednoczon\u0105 Parti\u0119 Robotnicz\u0105 (PZPR)[1]. Czyn [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-11-06T19:31:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879\",\"url\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879\",\"name\":\"\\\"W imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra\\\". Czyny spo\u0142eczne i partyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w latach 1975-1989. Przyczynek do dalszych rozwa\u017ca\u0144 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg\",\"datePublished\":\"2021-09-18T12:12:39+00:00\",\"dateModified\":\"2021-11-06T19:31:56+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg\",\"width\":1385,\"height\":1640},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?lang=en\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8222;W imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra&#8221;. Czyny spo\u0142eczne i partyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w latach 1975-1989. Przyczynek do dalszych rozwa\u017ca\u0144\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/\",\"name\":\"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization\",\"name\":\"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego\",\"url\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg\",\"width\":1393,\"height\":727,\"caption\":\"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"W imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra\". Czyny spo\u0142eczne i partyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w latach 1975-1989. Przyczynek do dalszych rozwa\u017ca\u0144 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\"W imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra\". Czyny spo\u0142eczne i partyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w latach 1975-1989. Przyczynek do dalszych rozwa\u017ca\u0144 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","og_description":"Ma\u0142gorzata Nikoniuk Oryginalna wersja cyfrowa 19.09.2021 Wersja drukowana 5.11.2021 DOI: 10.36121\/RRH.NIKONIUK.19.2021 W okresie PRL najbardziej rozpowszechnionym rodzajem, odg\u00f3rnie planowanych dzia\u0142a\u0144 zbiorowych by\u0142y tzw. \u201eczyny spo\u0142eczne\u201d. W \u00f3wczesnym czasie w Polsce nie by\u0142o miejsca na spontaniczne przedsi\u0119wzi\u0119cia, poniewa\u017c ka\u017cda aktywno\u015b\u0107, a w szczeg\u00f3lno\u015bci ta polityczna, by\u0142a organizowana i kontrolowana przez Polsk\u0105 Zjednoczon\u0105 Parti\u0119 Robotnicz\u0105 (PZPR)[1]. Czyn [&hellip;]","og_url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879","og_site_name":"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz","article_modified_time":"2021-11-06T19:31:56+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879","name":"\"W imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra\". Czyny spo\u0142eczne i partyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w latach 1975-1989. Przyczynek do dalszych rozwa\u017ca\u0144 - Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg","datePublished":"2021-09-18T12:12:39+00:00","dateModified":"2021-11-06T19:31:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#primaryimage","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Czyn-partyjny-1.jpg","width":1385,"height":1640},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?page_id=2879#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?lang=en"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8222;W imi\u0119 spo\u0142ecznego dobra&#8221;. Czyny spo\u0142eczne i partyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bialskopodlaskiego w latach 1975-1989. Przyczynek do dalszych rozwa\u017ca\u0144"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#website","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/","name":"Radzy\u0144ski Rocznik Humanistyczny","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#organization","name":"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego","url":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg","contentUrl":"http:\/\/radzynskirocznik.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-pion.jpg","width":1393,"height":727,"caption":"Instytut Bronis\u0142awa Szlubowskiego"},"image":{"@id":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/inbrosz"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2879","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2879"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2879\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3087,"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2879\/revisions\/3087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radzynskirocznik.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}